ყველა მართლმადიდებელი კურთხეულ იყოს. ყველა მართლმადიდებლის ხსენება საუკუნო იყოს. ყველა მწვალებელი საუკუნოდ შეჩვენებული იყოს. ყველა მწვალებლის საუკუნო იყოს წყევლა და დაუსრულებელი შეჩვენება (რუის-ურბნისის კრების ძეგლისწერა (1105 წ.)).
ჯვრისა და ჯვარცმის შესახებ
როგორ შეიცვალა ეს ყოველივე?
1975 წლის "იეღოვას მოწმეთა ყოველწლიური გამოცემა" განმარტავს, რატომ გაქრა "საგუშაგო კოშკის" ჟურნალებიდან ჯვრისა და ჯვაცმის გამოსახულება. 1931 წლის 15 ოქტომბრის ნომრიდან "საგუშაგო კოშკის" ჟურნალის გარეკანზე ჯვარსა და გვირგვინს უკვე ვეღარ ვხედავთ. რამოდენიმე წლის შემდეგ კი "იეღოვას ხალხმა", 1936 წლის 31 იანვარს, ძმა რუტერფორდისგან (იხ. მისი წიგნი "Riches" ("სიმდიდრენი")) შეიტყო, რომ "იესუ ქრისტე ხის ჯვარზე კი არ მიუმსჭვალავთ, რომელიც მრავალ სურათზეა გამოსახული, არამედ ბოძზე ყოფილა დაკიდული".
იმ დღიდან, რუტერფორდის გამოცხადების ერთგული "საგუშაგო კოშკი" იესუს ვერტიკალურ ბოძზე გაკრულად გამოსახავს. იესუს ხელები ჰორიზონტალურ ძელს კი არ არის მიმსჭვალული, არამედ ვერტიკალურ ბოძს, თავს ზემოთ.
1965 წლის 1 აპრილს "საგუშაგო კოშკმა" გადმოსცა იესუს სიკვდილის საკუთარი ვერსია:
"მისი ხელები ერთმანეთს დაადეს და მანამ ეჭირათ ასე, სანამ სამსჭვალმა არ გახვრიტა ხელისგულები და ხეს არ შეერჭო. ჯერაც სისხლი არ გამოდენილიყო ხელებიდან, რომ მეორე სამსჭვალმა ბოძს მისი ფეხები მიაკრა. შემდეგ ბოძი აღმართეს და იესუს სხეული მასზე მთელი თავისი სიმძიმით ლურსმნებს დაეკიდა".
რა არის "სტაუროსი - ბოძი თუ ჯვარი?
"საგუშაგო კოშკი" დაბეჯითებით ირწმუნება, რომ ეს აღწერა უფრო შეესატყვისება ბიბლიას და ბერძნული ორიგინალს ზუსტად ასახავს. ჟურნალი "საგუშაგო კოშკი" წერს:
"ბიბლია აჩვენებს, რომ იესუ დასაჯეს არა ჩვეულებრივ ჯვარზე, არამედ უბრალო ბოძზე ან σταυρός-ზე ("სტაუროს"). ეს ბერძნული სიტყვა გამოყენებულია მათეს სახარებაში (27:40) და უპირველეს ყოვლისა უბრალო, ვერტიკალურ ძელს ან ბოძს აღნიშნავს, რომელსაც შენობების ფუნდამენტისთვის იყენებდნენ. ასე, რომ ჯვარი არასოდეს ყოფილა ჭეშმარიტი ქრისტეანობის ნიშანი".
"საგუშაგო კოშკის" აპელირება ბერძნულ ენასთან და სიტყვა "სტაუროსის" მისეული განმარტება სხვა არაფერია თუ არა სიტყვიერი აკრობატიკა. თანაც არ აღნიშნავენ სიტყვა "სტაუროს" ვერტიკალური "ძელსა და ბოძის" გარდა სხვა მნიშვნელობაც რომ გააჩნია, კერძოდ ის ნიშნავს "ჯვარს". ამგვარად, ეს სიტყვა უფრო მრავალმნიშვნელოვანია, ვიდრე ეს ჩანს "საგუშაგო კოშკის" განმარტებიდან.
გერჰარდ კიტელის Theological Dictionary of the New Testament ("ახალი აღთქმის საღვთისმეტყველო ლექსიკონი")-ს სიტყვა "სტაუროსის" სამი მნიშვნელობა მოჰყავს. პირველი ემთხვევა საგუშაგო კოშკის მიერ შემოთავაზებულ განმარტებას, მაგრამ დანარჩენები სრულიად სხვა სურათს გვიხატავენ.
"სტაუროსი" - არის წამების იარაღი სერიოზული დანაშაულისთვის. ფორმის მიხედვით ის სამი ძირითადი სახისა იყო და წარმოადგენდა 1) ვერტიკალურ წამახვილებულ ბოძს... ან 2) ვერტიკალურ ბოძზე გადადებული ღერძს (კადონს)... ან კიდევ 3) ორი თანაბარი სიგრძის ერთმანეთზე გადაჯვარედინებულ ძელს".
ამგვარად, სიტყვა "სტაუროსი", რომელიც იესუს დასჯის იარაღად არის ნახსენები, მრავალ მნიშვნელობას შეიცავს.
იუსტუს ლიპსიუსი
ილუსტრაცია ჟურნალიდან "ოქროს საუკუნე". ჟურნალის "გამოიღვიძეთ" წინამორბედი. 1925 წლის 15 აპრილი
"იეღოველთა" ბეჭდვითი ორგანოს, "საგუშაგო კოშკის" ერთ ერთი ძველი გამოცემა. ჟურნალის მარცხენა ხედა კუთხეში მოთავსებულია მასონური სიმბოლო "გვირგვინი ჯვრით".
ილუსტრაცია რასელის ფოტოდრამიდან "შესაქმე", 1914 წ.
"იეღოვას მოწმეთა" მტკიცებით იესუ დაკიდულ იყო ძელზე, რაშიც მოციქულთა საქმეებს ეყრდნობიან (საქმე 5:30 და 10:39) და ირონიით გვეუბნებიან, რომ ჩვენ ჯვარს კი არ უნდა ვატარებდეთ, არამედ ბოძს. რამდენად სწორია "იეღოველთა" სწავლება? რამდენად შეესაბამება სიმართლეს ის, თითქოსდა ქრისტე ჯვარზე კი არა ბოძზე ყოფილიყო გაკრული?
"წამების ბოძზე" ქრისტეს მიმსჭვალვის სწავლება რასელისტთა ის მორიგი ზღაპარია, გულუბრყვილოებსა და ბიბლიის არმცოდნეთ თავგზას რომ უბნევს.
გასაგებია, როდესაც მავანი ქრისტესა და სულიწმიდის იპოსტასთა ღვთაებრიობის დოგმატებში ვერ ერკვევა, ან არასწორად ესმის ესქატოლოგიური წინასწარმეტყველებები, ამახინჯებს ისტორიულ თარიღებს და ა. შ., რადგან ეს არც თუ იოლად გასაგები საკითხებია ბიბლიაში. მაგრამ, ჯვართან და ჯვარცმასთან დაკავშირებული ისტორია მეტად მკაფიოა და გასაგები, და არა მარტო ბიბლიიდან, არამედ ისტორიული წყაროებიდანაც.
"იეღოველთა" ზღაპარი რაღაც ბოძის შესახებ, რომელზეც ვითომცდა იესუ დაჰკიდეს, ჩვეულებრივი ფარსი და ბლეფია, რომლის დახმარებითაც რასელისტები გაუთვითცნობიერებელი მსმენელის შოკში ჩაგდებას ცდილობენ და არწმუნებენ თითქოსდა ტრადიციული, ქრისტეანული რწმენა სიცრუეა.
ვინც "საგუშაგო კოშკის" საზოგადოებას მისდევს, თანდათანობით მკაფიო სიძულვილით იმსჭვალება ე. წ. "განდგომილი" ქრისტეანული ეკლესიის ტერმინოლოგიისა და სიმბოლიკისადმი. მაგალითად, თავიანთ სახლებს ისინი "სასუფევლის დარბაზებს" უწოდებენ და არა "ეკლესიას"; თავიან ბიბლიას ჰყოფენ არა "ძველ და ახალ აღთქმად", არამედ "ებრაულ და ბერძნულ წერილებად". მაგრამ, არცერთი ქრისტეანული სიმბოლო ისე არ სძულთ რასელისტებს, როგორც ჯვარი, რომელსაც ისინი წარმართულ ფალიურ სიმბოლოდაც კი მიიჩნევენ.
ილუსტრაცია ჯოზეფ რუტერფორდის მიერ გამოცემული წიგნიდან "სიცოცხლე". 1929 წ.
ქრისტეს გამომსყიდველი მსხვერპლის ამ სიმბოლოსადმი წინასწარ აკვიატებული დამოკიდებულება ე. წ. "გადასინჯულ" თეორიათა რიგს განეკუთვნება. თავიანთი ისტორიის დასაწყისში, ანუ თითქმის ნახევარი საუკუნის განმავლობაში, "საგუშაგო კოშკის საზოგადოება" ჯვარს დიდი პატივით ეპყრობოდა. მისი მრავალი პირველი გამოცემა საკმაოდ ხატოვნად ახსენებს ქრისტეს ჯვარცმასა და ჯვარზე მის სიკვდილს.
"საგუშაგო კოშკის" ისეთ გამოცემებში, როგორიც არის "ბერძნული ქრისტეანული წმიდა წერილის ახალი სამყაროსეული თარგმანი" ("Перевод Нового мира христианских греческих Священных Писаний") (1950 წ. გვ. 770) და "ბერძნული წმიდა წერილის სასუფევლისეული სტრიქონობრივი თარგმანი" ("Подстрочный перевод Царствия греческих Священных Писаний") (1969 წ. გვ. 1156) მოცემულია უბრალო ბოძის ილუსტრაცია, რომელიც XVI საუკუნის პაპისტი ღვთისმეტყველის, იუსტუს ლიპსიუსის ნაშრომებიდან არის აღებული. ამ ხრიკს "საგუშაგო კოშკის" საზოგადოება იმისთვის მიმართავს, რათა კიდევ უფრო "გააძლიეროს" საკუთარი პოზიცია "სტაუროსის" მისეულ განმარტებასთან დაკავშირებით.
"სასუფევლის (ეს "რასელისტთა" ერთ ერთი თვითწოდებაა - რედ.) სტრიქონობრივი თარგმანის" 1156 გვერდზე ვკითხულობთ: "დამნაშავეთა მისამსჭვალ ასეთ უბრალო ბოძს "კრუს სიმპლექსს" უწოდებდნენ. წამების ამგვარ იარაღზე ადამიანის მიმსჭვალვის მეთოდი ილუსტრირებულია XVI ს. ლათინი (პაპისტი) თეოლოგის, იუტსუს ლიპსიუსის ნაშრომებში. ჩვენ წარმოგიდგენთ 646 გვერდზე მოთავსებული ილუსტრაციის ფოტოასლს მისი წიგნიდან "დე კრუს ლიბერ პრიმუს" (de cruce liber primus). სწორედ ამგვარად იქნა მიმსჭვალული იესუ", - წერს "საგუშაგო კოშკი".
აი, ილუსტრაცია იმ წიგნიდან, რომელიც "საგუშაგო კოშკის" საზოგადოებას საკუთარი შეხედულების გასამართლებლად მოჰყავს:
"იეღოვას მოწმეებშიც" არის მრავალი გულწრფელი ადამიანი, რომელსაც ეს ფაქტები სულის სიღრმემდე ზარავს. იუსტუს ლიპსიუსის წიგნში ჯვარცმის სახეობათა მრავალი ილუსტრაციაა (იხ. ქვემოთ), მაგრამ მათი უმეტესობა ჩვეულებრივ, ჩვენთვის ცნობილ და გასაგებ ჯვარს წარმოადგენს.
მაგრამ სიმართლე იმაში მდგომარეობს, რომ იუსტუს ლიპსიუსი თავის ზემოთხსენებულ წიგნში არსად ლაპარაკობს იმაზე, თითქოსდა ქრისტე "კრუს სიმპლექსზე" ყოფილიყო მიმსჭვალული. პირიქით, ის წერს, რომ იესუ ჯვარზე გააკრეს და ამ ჭეშმარიტების თვალსაჩინოებისთვის ილუსტრაციასაც ამატებს (იხ. სურ. ქვემოთ):
ეს არის წიგნის ორიგინალის ფოტოკოპია. ის, ვისაც შეუძლია ლათინურად კითხვა ამ გვერდზე წაიკითხავს: "უფლის ჯვარი შედგებოდა ოთხი ნაწილისგან: ვერტიკალური ბოძი, კადონი (ჰორიზონტალური ღერძი - რედ.), ფეხსადგამი ქვემოთ და დაფა ზემოთ".
აი, კიდევ ჯვარცმის ვარიანტები, რომელსაც ლიპსიუსი აღწერს. მაგალითად, ბიბლიის თანახმად ასე გააკრეს ჯვარზე წმიდა მოციქული პეტრე:
რომ არ იფიქროთ, თითქოსდა თვითონ დავხატეთ ეს სურათები, აი წიგნის გარეკანის ასლიც:
იუსტუს ლიპსიუსის წიგნთან დაკავშირებით აღსანიშნავია "საგუშაგო კოშკის" საზოგადოების ქმედების მორალურ-ეთიკური ასპექტი. "საგუშაგო კოშკის" საზოგადოების იმ სპეციალისტებმა, რომლებიც თავიანთი წიგნის მომზადებასა და პუბლიკაციაში მონაწილეობდნენ, და რომელშიც მათ ბოძზე გაკვრის სასჯელის რეპროდუქციები შეიტანეს იუსტუს ლიპსიუსის წიგნიდან, რა თქმა უნდა ამ წიგნში სხვა ილუსტრაციების არსებობაც უწყოდნენ (კერძოდ სხვადასხვა ფორმის ჯვრებზე დასჯის მეთოდების ილუსტრაციები. იხ. სურათები). მათ ასევე იცოდნენ, რას წერდა თვით იუსტუს ლიპსიუსი, რომ უფალი მიამსჭვალეს ჯვარზე და არა ბოძზე. მაგრამ მათ შეგნებულად აირჩიეს მხოლოდ ის ილუსტრაცია, რომელიც იეღოველთა საზოგადოების პრეზიდენტის, ჯოზეფ რუტერფორდის ფანტასტიკურ იდეას ადასტურებს, სხვა ილუსტრაციებსა და იუსტუს ლიპსიუსის სიტყვებზე კი დაიდუმეს.
ამგვარი გაყალბება იშვიათობაა მეცნიერულ სამყაროში და თვით ურწმუნო ადამიანებს შორისაც კი. როგორ უნდა აღიქვან ეს სიცრუე მორწმუნე ადამიანებმა? ნუთუ მათ გულწრფელად სჯერათ, რომ იეჰოვა შეაქებს მათ ამგვარი ფოკუსებისთვის და ეტყვი: "ყოჩაღ, კეთილო და ერთგულო მონავ! მცირეში ერთგული იყავი, მრავალთა ზედა დაგაწესებ; შემოდი შენი უფლის სიხარულში" (მათე 25:23)?!
და საერთოდ, შეიძლება კი ვენდოთ "საგუშაგო კოშკის" საზოგადოების ლიტერატურას, თუკი მას ამგვარი მეთოდებით ამზადებენ? ამის შესახებ უპირველეს ყოვლისა თვით რიგითი "იეღოველები" უნდა დაფიქრდნენ, რომლებსაც გულწრფელად და პატიოსნად სურთ ცხოვნების სიტყვა სხვა ადამიანებამდეც მიიტანონ და თვითონაც ცხონდნენ.
მაშ, რას ამბობს ბიბლია?
1) წარწერა ჯვარცმული ქრისტეს თავზე:
"და დადეს მის თავს ზემოთ მისი ბრალდება დაწერილი: ეს არის იესო, მეუფე ჰურიათა" (მთ 27:37)
"დაწერა წარწერა პილატემ და ჯვარზე გააკრა; ხოლო წარწერა ასეთი იყო: იესო ნაზარეველი, იუდეველთა მეფე. იუდეველთაგან ბევრმა წაიკითხა ეს წარწერა (ვინაიდან ადგილი, სადაც ჯვარს აცვეს იესო, ახლოს იყო ქალაქთან), და დაწერილი იყო ებრაულად, ლათინურად და ბერძნულად" (ინ 19"19-20).
იმ დროს ჩვეულებად ჰქონდათ დაფაზე დაეწერათ სახელი, მისამართი და დამნაშავის ბრალდება. რადგან პილატეს მოთხოვნით ქრისტესადმი წაყენებული ბრალდება სამ ენაზე შეადგინეს, დაფაც საკმაოდ დიდი უნდა ყოფილიყო. ბიბლია გვამცნებს, რომ ის ქრისტეს თავს ზემოთ მდებარეობდა. ამის შესატყვისი ილუსტრაცია "საგუშაგო კოშკის" გამოცემებშიც გაჩნდა (კერძოდ 1927 წ. წიგნში "ღმრთის ქნარი", ზუსტად იმის წინ, რაც "საგუშგო კოშკის" საზოგადოებამ ჯვარი უარჰყო). მაგრამ, ამ ილუსტრაციიდან შეიძლება გავაკეთოთ მხოლოდ ის დასკვნა, რომ ქრისტეს თავს ზემოთ წარწერის განთავსება შესაძლებელი იყო მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუკი მას ხელები გაშლილი ექნებოდა ჰორიზონტალურად მიმაგრებულ ღერძზე. მაცხოვარი ბოძზე რომ გაკრულიყო, მაშინ წარწერა იქნებოდა მის ხელებს ზემოთ და არა ისე, როგორც ეს აღწერა ღმრთივშთაგონებულმა მახარობელმა და ბრძანა, რომ დაფა მოათავსეს "მის თავს ზემოთ".
2) პეტრეს სიკვდილი
იესუმ პეტრე მოციქულს მისი სიკვდილი ასე უწინასწარმეტყველა: "ჭეშმარიტად, ჭეშმარიტად გეუბნები შენ: სანამ ახალგაზრდა იყავი, სარტყელს შემოირტყამდი და მიდიოდი, სადაც გინდოდა; ხოლო როდესაც დაბერდები, ხელებს გაშლი (ძვ. ქართ.: "განიპყრნე ჴელნი შენნი" - რედ.), სხვა შემოგარტყამს სარტყელს და წაგიყვანს იქ, სადაც არ გინდა. ხოლო ეს თქვა, რათა ენიშნებინა, როგორი სიკვდილით განადიდებდა იგი ღმერთს. ეს რომ თქვა, უთხრა: მომყევიო" (ინ. 21:18, 19).
იესუ ქრისტემ პეტრეს სიკვდილის სახე იწინასწარმეტყველა: მისი ხელები გაშლილი იქნებოდა, რაც პეტრეს ჯვარცმას მოასწავებდა. გადმოცემის მიხედვით ეს წინასწარმეტყველება აღსრულდა ქრისტეს შობიდან 67 წ., როდესაც პეტრე ჯვარს აცვეს. ასევე ამბობენ, რომ რადგან პეტრემ სამჯერ უარყო თავისი უფალი და უღირსად მიიჩნევდა თავს უფლის მსგავსად ჯვარცმულიყო, ითხოვა ის თავპირქვე მიემსჭვალათ, რაც დაუკმაყოფილეს. XVI საუკუნეში, იუსტუს ლიპსიუსმა თავის წიგნში "დე კრუს ლიბერ პრიმუს" განათავსა მრავალი ილუსტრაცია, რომლებიც ასახავენ ჯვრებისა და ჯვარცმების მრავალ სახეობას. მისი წიგნის ორი ილუსტრაცია აჩვენებს, თუ როგორ შეიძლებოდა პეტრე ჯვარცმულიყო. არ არსებობს რეალური ისტორიული მტკიცებულება, რომელიც ქრისტეს წინასწარმეტყველებაში დაგვაეჭვებდა, ან პეტრეს ჯვარცმას წარმოგვიდგენდა ტრადიციული სახით.
3) ჯვარცმა - ყველაზე სამარცხვინო სასჯელი
ჯვარზე ქრისტეს სიკვდილს წმიდა წერილი აღწერს, როგორც ყველაზე სამარცხვინო სასჯელს: "თავი დაიმდაბლა და მორჩილი გახდა თვით სიკვდილამდე, ჯვარცმით სიკვდილამდე" (ძვ. ქართ.: "დაიმდაბლა თავი თჳსი და იქმნა იგი მორჩილ ვიდრე სიკუდიდმდე და სიკუდილითა მით ჯუარისაჲთა") (ფილიპ. 2:8). ჯვარზე სიკვდილი ყველაზე დიდი დამცირება იყო: "რისთვისღა მდევნიან, ძმანო, თუკი კვლავ ვქადაგებ წინადაცვეთას? მაშინ ხომ შეწყდებოდა ცთუნება ჯვრისა" (ძვ. ქართ.: "რაჲსაღა-მე ვიდევნები? გან-მე-ქარდა საცთური იგი ჯუარისაჲ?") (გალატ. 5:11). ეს მუხლი ამბობს, რომ ქრისტეს ჯვარცმა დიდი საცთური და დამაბრკოლებელი იყო. და თუკი ჯვარი განიხილებოდა როგორც წარმართული და დამამცირებელი, ვიდრე უბრალო ბოძი, განა ლოგიკური არ იქნება ვიფიქროთ, რომ ბიბლიური მწერლები, როდესაც ხაზს უსვამენ ამგვარ სასჯელთან დაკავშირებულ შერცხვენასა და დამცირებას, სწორედ ჯვარცმა ვიგულისხმოთ?
4) მოციქულ თომას მოწმობა
"დანარჩენმა მოწაფეებმა უთხრეს: ვიხილეთ უფალი. ხოლო მან თქვა: თუ არ ვიხილავ მის ხელებზე ნალურსმნევებს და ნალურსმნევებში არ ჩავყოფ თითს, მის ფერდში კი - ხელს, არ ვირწმუნებ" (ძვ. ქართ.: "უთხრობდეს მას სხუანი იგი მოწაფენი, ვითარმედ: ვიხილეთ ჩვენ უფალი. ხოლო მან ჰრქუა მათ: უკუეთუ არა ვიხილო ჴელთა მისთა სახე იგი სამსჭუალთაჲ და დავსხნე თითნი ჩემნი ადგილსა მას სამსჭუალთასა და დავსდვა ჴელი ჩემი გუერდსა მისსა, არასადა მრწმენეს") (ინ. 20:25).
მოწაფეებმა თომას ამცნეს, რომ მათ იხილეს მკვდრეთით აღმდგარი იესუ. ყურადღება მიაქციეთ რას პასუხობს თომა მოციქულებს. იმ დროს, როდესაც "იეღოველები" გვარწმუნებენ, რომ იესუს ხელები მიმსჭვალულ იყო ერთი ლურსმნით, თომა, ჯვარცმის მოწმე, "სამსჭუალებზე" (ეს მკაფიოდ არის ასახული ორიგინალში) და იმ ჭრილობებზე, იესუს ხელებზე რომ დატოვეს მრავლობით რიცხვში ლაპარაკობს. აქედან კი გამომდინარეობს ის უეჭველი დასკვნა, რომლის მიხედვითაც მაცხოვრის ხელებს თითო-თითო ლურსმანი მიამსჭვალეს.
ამრიგად, ბიბლიური მოწმობები მხარს უჭერენ იმ შეხედულებას, რომ ქრისტე ე. წ. წარმართულ ჯვარზე (ვერტიკალურად და ჰორიზონტალურად გადაჯვარედნებულ იარაღზე) მიაკრეს და არა უბრალოდ "წამების ბოძზე".
