ყველა მართლმადიდებელი კურთხეულ იყოს. ყველა მართლმადიდებლის ხსენება საუკუნო იყოს. ყველა მწვალებელი საუკუნოდ შეჩვენებული იყოს. ყველა მწვალებლის საუკუნო იყოს წყევლა და დაუსრულებელი შეჩვენება (რუის-ურბნისის კრების ძეგლისწერა (1105 წ.)).
საღვთისმეტყველო დისპუტი
ძველმართლმადიდებლებსა და გაბატონებული ეკლესიის მიმდევრებს შორის
"როცა უსჯულოს ვეტყვი: სიკვდილით მოკვდები-მეთქი, შენ კი არ გააფრთხილებ მას და არაფერს ეტყვი უსჯულოს ბოროტი გზიდან ჩამოსაშორებლად, რომ გადარჩეს, მოკვდება უსჯულო იგი თავის უკეთურებაში და მის სისხლს შენ მოგკითხავ.
ხოლო თუ შენ გააფრთხილებ უსჯულოს და არ მოიქცევა თავისი უსჯულოებისაგან და ბოროტი გზიდან, თავის უსჯულოებაში მოკვდება, შენ კი გადარჩენილი გყავს შენი თავი".
ეზეკიელი 3:18-19
ამ რამოდენიმე ხნის წინათ, ინტერნეტში, ვებ-ფორუმების მეშვეობით გაიმართა დისპუტი ძველმართლმადიდებელ ქრისტეანებსა და ოფიციალური ეკლესიის წევრებს შორის. ძველმართლმადიდებელთა მხრიდან დისპუტში მონაწილეობის მიზანი იყო სწორი და მართებული ინფორმაციის მიწოდება, როგორც ძველმართლმადიდებლობაზე (ზოგადად), ასევე კონკრეტულ საეკლესიო საკითხებზეც.
როგორც მოსალოდნელი იყო, ჩვენს ამ მცდელობას ობიექტურად განგვემარტა მთელი რიგი სადავო საკითხები ოფიციალურ, ე. წ. "მართლმადიდებელ" ეკლესიასა და ძველმართლმადიდებელთა შორის, მოჰყვა საკმაოდ მძაფრი რეაქცია გაბატონებული ეკლესიის ადეპტთა მხრიდან. დისპუტის პროცესში გამოიკვეთა საეკლესიო ფორუმების საერთო სტრატეგია, - ყოველგვარი საშუალებით ობსტრუქცია მოუწყონ იმ პირებს, რომლებიც ცდილობენ ამხილონ ოფიციალურ ეკლესიაში არსებულ დარღვევები და გადახრები.
იმისათვის, რათა ფართო საზოგადოებისთვის მისაწვდომი ყოფილიყო სხვადასხვა ფორუმში გამართული პოლემიკის მთელი შინაარსი და დახატულიყო ის სურათი, რაც ამ ფორუმებზე გამართული დისპუტით გამოიკვეთა, ჩვენი საიტის ადმინისტრაციამ გადაწყვიტა თავი მოეყარა ყველა ამ მასალისთვის და თემატური სახით შეეთავაზებინა ობიექტური მკითხველისთვის, რათა მან თავად განსაჯოს ვინ ვინ არის და რას ესწრაფვის.
დისპუტი ძირითადად წარმოებდა ფორუმებზე: www.church.ge, www.forum.archangels.ge და www.iveria-tv.ge/forum.
ფორუმში, ძველმართლმადიდებელთა მხრიდან, მონაწილეობდა ორი პიროვნება: "ძველმართლმადიდებელი" (ფორუმზე chruc. ge) (ხოლო ფორუმებზე: forum.archangels.ge და iveria.tv.ge "odlbeliever"-ის ფსევდონიმით) და "Netvorc"-ი.
ოფიციალური ეკლესიის მხარდამჭერთა მხრიდან კი ძველმართლმადიდებელთა წინააღმდეგ გამოდიოდა მრავალი ადამიანი, რომელთა ნიკებს (ფსევდონიმებს) მკითხველი იხილავს თვით დისპუტის მასალებში, სადაც ფრჩხილებში მითითებულია ის ფორუმი, სადაც გაიმართა კონკრეტული დიალოგი და რომელშიც მონაწილეობდა კონკრეტული ფსევდონიმით გამომავალი ძველმართლმადიდებელთა ესა თუ ის ოპონენტი.
ოპონენტთა სტილსა და ლექსიკას ვტოვებთ ხელუხლებლად, ხოლო ჩვენი მხრიდან მონაწილეთა ტექსტებში შეგვაქვს უმნიშვნელო შესწორებები, რომლებიც არ არღვევენ დისპუტის შინაარსს. ძირითადად ტექსტები დავტოვეთ უცვლელად და არ მოვაცილეთ მას იმ დაძაბული ტონი, რომელიც ხშირად გააჩნდათ მოპაექრე მხარეებს, რათა მკითხველმა მთელი სიმძაფრით შეიგრძნოს მოცემულ საკითხებზე მოდავეთა განწყობა, განსახილველი საკითხებისადმი მიმართება და ის კრიტერიუმები, რითაც ისინი საკითხთა განხილვისას სარგებლობდნენ. ტექსტების განხილვისას მკითხველს ვთხოვთ გაითვალისწინოს, რომ დიალოგები ხშირად სწარმოებდა ონლაინ რეჟიმში, მოუმზადებლად, რის გამოც ორივე მხრიდან ბევრია გრამატიკული შეცდომები.
ცხადია, დისპუტები ინტერნეტ სივრცესა თუ პირდაპირ შეხვედრებზე, შესაძლოა მომავალშიც გაიმართოს, მაგრამ, ვფიქრობთ, რომ მომავალი დისპუტებისთვის ამ დიალოგებმა უკვე ჩაყარეს საფუძველი. არის თუ არა შესაძლებელი საუბრის გაგრძელება ამ ორ მხარეს შორის ამას მომავალი გვიჩვენებს. იმედს ვიტოვებთ, რომ ეს პირველი ეტაპი, რომელიც საკმაოდ დაძაბულად წარიმართა, გარკვეულწილად საფუძველს ჩაუყრის უფრო კონსტრუქციულ და მშვიდ დიალოგს.
დიალოგის მასალები საკმაოდ ვრცელია (აქ თანამიმდევრობით და თემატური შეთავსებით არის განთავსებული ზემოთდასახელებულ სამ ფორუმზე გამართული პოლემიკა), ამიტომაც, მკითხველს რომ გაუადვილდეს მხარეების ამოცნობა, შავი ფერის შრიფტით განვათავსეთ ძველმართლმადიდებელთა პასუხები, მოცისფრო შრიფტით ჩვენი ოპონენტების შრიფტი, ხოლო მოწითალო შრიფტით ის ციტატებია აღნიშნული, რომელთაც თავიანთ პასუხებში იყენებდნენ პოლემისტები.
HeeeH (ფორუმი iveria.tv) - დამლოცე მამაო... (მიმართავს ამ ფორუმის მონაწილე ერთ ერთი წევრი, ვინმე "მამა" გრიგოლ დუნდუას, ამავე ფორუმის განყოფილებაში "შეკითხვები მოძღვართან" - ადმ.) მამაო, მაინტერესებს ე.წ. "ძველმართლმადიდებელთა ეკლესიის" შესახებ... როგორია ჩვენი ეკლესიის დამოკიდებულება მის მიმართ?
ეგზორცისტი - ბოდიში მოძღვარს, მაგრამ სანამ იგი ვრცელ პასუხს გასცემდეს, მანამდე რო ვინმე არ დაბრკოლდეს მაგ საიტით დავწერ რომ საქართველოს სამოციქულო ეკლესიას არ აქვს ევხარისტიული კავშირი საქართველოს მეძველსტილე მართალმადიდებლურ ეკლესიასთან... ანუ ეს ,,ეკლესია" არ არის მართლმადიდებლური ეკლესიის წიაღში...
P.S. "ძველმართლმადიდებელთა ეკლესიის" ისტორია შეგიძლიათ იხილოთ საიტზე: http://www.youtube.com/watch?v=S66f87b05oM&feature=player_embedded
mamagrigoldundua - მე როგორც ვიცი ''ძველმართმადიდებლობა '' არის ტიპიური რუსული მოვლენა, მას ''სტაროვერებს'' ეძახიან. მათი წარმოშობის ისტორია როგორც მე მახსოვს ასეთია; რუსულ ეკლესიაში დროთა განმავლობაში შემოვიდა გარკვეული წეს-ჩვეულებანი, თუ არ ვცდები, პატრიარქ ნიკონის დროს განიზრახეს, რომ ეს წესები საბერძნეთის ეკლესიასთან მიმართებაში გაესწორებინათ, რაც ზოგისათვის მიუღებელი აღმოჩნდა, ასეთთა რიგებში იყო დეკანოზი ამბაკუმი, მან მოახერხა ხალხი აეყოლიებინა და მათ მოძრაობას დაერქვა ეგრეთწოდებული ''სტარავერობა'' ამ მოძრაობასთან არის დაკავშირებული ასეთი ფანათიური გამოვლინება ; მათმა სახარების სიტყვები ''ნათლისღება წყლითა და ცეცხლით'', პირდაპირი მნიშვნელობით აღიქვეს და მონათვლის შემდეგ ცეცხლში ხდებოდნენ. ასე დაიღუპა ათასომით ადამიანი, შემდეგში კი ცეცხლი ''ამოიღეს''. მათ აგრეთვე აქვთ გარკვეული განსხვავებული მოსაზრებები აქ ყველაფერს ვერ დავატევთ თემის სიდიდის გამო, საბოლოო ჯამში კი მხოლოდ იმის თქმა მინდა, რომ მართლმადიდებლობასთან მას არაფერი კავშირი არ გააჩნია.
oldbeliever (შემდგომში "ძველმართლმადიდებელი" - ადმ.) - მშვიდობა ბ-ნო "mamagrigoldundua". ამასწინათ სრულიად შემთხვევით წავაწყდი თქვენს ფორუმში დასმულ შეკითხვას და მასზე გაცემულ თქვენს პასუხს, სადაც ვინმე "HeeeH"-ს აინტერესებდა თუ ვინ იყვნენ ძველმართლმადიდებლები და რას წარმოადგენს ძველმართლმადიდებლური ეკლესია. მინდა გითხრათ, რომ ამ შეკითხვაზე გაცემული თქვენი პასუხი ვერავითარ კრიტიკას ვერ უძლებს. თუ თქვენ ოფიციალური ეკლესიის მღვდელმსახური ბრძანდებით, მაშინ ალბათ გმართებთ მეტი კომპეტენტურობა გამოიჩინოთ მსგავსი შეკითხვების დასმისას და არ უპასუხოთ მას სტერეოტიპული პასუხებით, რომელსაც არც ისტორიულ სინამდვილესთან აქვს რაიმე საერთო და არც მეცნიერულ კვლევა-ძიებასთან. ამიტომაც, მომიტევეთ, მაგრამ, თქვენი პასუხი არ არის მართებული.
აქვე მინდა აღვნიშნო, რომ ამ "HeeeH"-ის მიერ მოწოდებული ლინკს, სადაც ის ირწმუნება, რომ "ძველმართლმადიდებელთა ეკლესიის" ისტორია შეგიძლიათ იხილოთ საიტზე: http://www.youtube.com/watch?v=S66f87b05oM&feature=player_embedded, არაფერი აქვს საერთო ძველმართლმადიდებლურ ეკლესიასთან. ამ ტელეგადაცემაში, რომელიც, როგორც ჩანს რომელიღაც ბერძნულ ტელეარხზე გაიმართა, ლაპარაკია იერუსალიმის ცეცხლზე. მოწვეულ სტუმართა ჯგუფს, როგორც ჩანს ეჭვი შეაქვს ამ ცეცხლის სასწაულთმოქმედებაში და ცდისეულად ამტკიცებენ თუ როგორ ანთებენ სანთლებს უფლის საფლავზე ქიმიური ნივთიერებების გამოყენებით. გადაცემის ერთ ერთი მონაწილე, ჩააწობს სანთლებს რაღაც სითხეში და რამდენიმე წუთში საითლები თვითონ აინთება.
გარდა ამისა, ამ პატიოსან ადამიანმა ("HeeeH"-ს ვგულისხმობ) თუ იცოდა ძველმართლმადიდებელთა ისტორია და ლინკიც გამზადებული ჰქონია, შეკითხვა რაში სჭირდებოდა? თუმცა, კიდევ ერთხელ აღვნიშნავ, რომ ლინკზე მოთავსებული მასალა ამხელს იერუსალიმის ცეცხლის "სასწაულმოქმედებას" და არაფერს იუწყება ძველმართლმადიდებელთა ისტორიაზე.
ძველმართლმადიდებელთა ისტორიის შესახებ მე გავხსენი სპეციალური თემა ფორუმზე www.church.ge ("საეკლესიო რეფორმა თუ დივერსია"), სადაც ვათავსებ მასალებს ამ საკითხზე, გარდა ამისა, დაინტერსებულ პირებს, მათ შორის "HeeeH"-საც, შეუძლია ძველმართლმადიდებლობასთან დაკავშირებული საკითხები იხილოს ძველმართლმადიდებელთა საიტზე: www.oldorthodox.ge. აქ კი მინდა გავაკეთო ერთი მცირედი შენიშვნა, თქვენ წერთ: "მათმა სახარების სიტყვები ''ნათლისღება წყლითა და ცეცხლით'', პირდაპირი მნიშვნელობით აღიქვეს და მონათვლის შემდეგ ცეცხლში ხდებოდნენ. ასე დაიღუპა ათასომით ადამიანი, შემდეგში კი ცეცხლი "ამოიღეს".
ამგვარი განმარტება არასწორია! ჯერ ერთი იმიტომ, რომ თვდაპირველად თავს იწვავდნენ ის ძველმოწესენი, რომლებიც იმის გამო, რომ არ ეღალატნათ მართლმადიდებლური სარწმუნოებისთვის (რადგან მათ საშინლად აწამებდნენ და აიძულებდნენ მიეღოთ ნიკონის რეფორმები და მწვალებლობად ეღიარებინათ ძველი, მართლმადიდებლური გადმოცემები), ხოლო მოგვიანებით, ამ საქმეს ხელი მიჰყვეს უკვე თვით ძველმართლმადიდებლობისგან გამოყოფილმა ე. წ. "ბეწპოპოვცურმა" სექტებმა, რომლებსაც არაფერი აქვთ საერთო არც "საქართველოს ძველმართლმადიდებლურ ეკლესიასთან" და არც საერთოდ სამღვდელოების მიმღებ ძველმოწესეებთან.
ასევე არაფერი აქვს საერთო საქართველოს ძველმართლმადიდებლურ ეკლესიასთან "საქართველოს მეძველსტილე მართლმადიდებლურ" ეკლესიას! (არც ბასილ მკალავიშვილის კონფესიას და არც ძმებ აროშვილებისას), რომელსაც "ეგზორცისტი" ახსენებს. თუ ვინმეს რაიმე აინტერესებს ძველმართლმადიდებლობასთან დაკავშირებით, შეუძლია მომმართოს მე და დიდი სიამოვნებით ავუხსნი ვინ ვართ ჩვენ და რა გვინდა.
რაც შეეხება საკუთრივ თავის დაწვას (ზოგადად, თავის მოკვლას) სარწმუნოების გულისთვის, არც ისე ხელწამოსაკრავი საკითხია, რადგან ცნობილნი არიან ძველი წმინდანებიც, რომლებიც ასევე თავს იკლავდნენ ოღონდ არ ჩავარდნოდნენ წარმართებს, რომლებიც ქრისტეს სახელის უარყოფის მოთხოვნით აწამებდნენ მათ.
გარდა ამისა, შეკითხვებიც მეც მაქვს თქვენთან: მაგალითად, რას ნიშნავს:
1) "შემდეგში კი ცეცხლი ''ამოიღეს''. ვინ ამოიღო, საიდან ამოიღეს და როგორ?
2) თქვენ წერთ, რომ: "მათ (ანუ ჩვენ, ძველმართლმადიდებლებს) აგრეთვე აქვთ გარკვეული განსხვავებული მოსაზრებები აქ ყველაფერს ვერ დავატევთ თემის სიდიდის გამო, საბოლოო ჯამში კი მხოლოდ იმის თქმა მინდა, რომ მართლმადიდებლობასთან მას არაფერი კავშირი არ გააჩნია". რომელ "განსხვავებულ" მოსაზრებებზეა აქ ლაპარაკი (საქართველოს ძველმართლმადიდებლურ ეკლესიასთან, ანუ მის სწავლებებთან მიმართებაში) და ვის გულისხმობთ, როდესაც ამტკიცებთ, რომ "მართლმადიდებლობასთან მას არაფერი კავშირი არ გააჩნია"?
იმედია მიპასუხებთ.
ეგზორცისტი - აუ შენ რა მოცლილი ხარ რა... გუგლიში ეძებე ფორუმები და წერე, დაგრჩა კიდე რამოდენიმე?... ისე თქვენი მაგრად მომწონს არგუმენტები ლამაზად რო გაქვთ დალაგებული... მართლა კარგია და "შესაშური"... აი რაზეა დაყრდნობილი ის არგუმენტები, ეგ კი მძიმე საკითხიაა...
ხო მეძველსტილეზე ბოდიში, ძველმართლმადიდებლები უნდა დამეწერა... და ისე ნეტა რატო ძველმართლმადიდებელი? ახალმართლმადიდებლებმა შეგარქვეს ეგ?
ძველმართლმადიდებელი - არა, მე გუგლში არ ვეძებ ფორუმებს. ამ ფორუმს შემთხვევით წავაწყდი. სხვა საკითხს ვეძებდი და ვნახე განმარტება ძველმართლმადიდებელთა შესახებ. როგორც ყოველთვის არაკომპეტენტური. რომელ "არგუმენტებზე" ლაპარაკობ ვერ გავიგე. თან რას ნიშნავს "მოცლილი ხარ"? რა გინდა ამით თქვა?
(ციტატა) (ეგზორცისტი): "ხო მეძველსტილეზე ბოდიში, ძველმართლმადიდებლები უნდა დამეწერა... და ისე ნეტა რატო ძველმართლმადიდებელი? ახალმართლმადიდებლებმა შეგარქვეს ეგ?
ძველმართლმადიდებელი - არა, "ახალმართლმადიდებლებმა" არა, თვითონ შეირქვეს ნიკონის რეფორმებისა და საშინელი დევნულებების შემდეგ, რადგან სახელი "მართლმადიდებელი" გაბატონებულმა რეფორმატორებმა დაიტოვეს. როგორც ერთ დროს რომაელმა ლათინებმა დაიტოვეს "კათოლიკე" და აღმოსავლელმა ქრისტეანებმა შეირქვეს "მართლმადიდებელი", ასე ძველმართლმადიდებლებმაც, მართლმადიდებლობის სიახლეებით შემრყვნელებისგან განსასხვავებლად შეირქვეს ეს სახელი.
P. S. შენი პოსტიდან ჩანს, რომ იცი, სხვა ფორუმებშიც რომ ვმონაწილეობ. ნიკს სპეციალურად არ ვიცვლი, ყველგან ერთი და იგივე სახელით გამოვდივარ. church.ge-ზე მქვია მარტო dzvelmartlmadidebeli. თუმცა ეს ერთი და იგივეა.
2 P. S. სიმართლე გითხრა, კიდევ ერთ ფორუმში არანაირად არ ვაპირებდი შემოსვლას (დანარჩენი ფორუმებისგან ვნახე რო ხეირი?). უბრალოდ, სადაც კი თავიანთი უცოდინრობით ლანძღავენ ძველმართლმადიდებელ ქრისტეანებს და აკნინებენ, ვცდილობ ნორმალურ ენაზე მივცე განმარტება და ავუხსნა ყველას, რა არის ძველმართლმადიდებლობა. არგუმენტებიც საფუძვლიანი გვაქვს. თუ გეეჭვება შემიძლია დაგიმტკიცო.
სამწუხაროდ, ყველა ფორუმზე ასეა. ვიწყებ ნორმალურად და იმწამსვე იწყება დამამცირებელი შემოტევები. აღმოვაჩინე, რომ როდესაც ფორუმზე რაიმე საკითხი არ აწყობთ, მომისევენ "სპეცნაზს" და იწყებენ კადნიერად და დამამცირებლად ლაპარაკს, არც შეურაცხყოფას არ ერიდებიან, რომ რამე დამაცდენინონ, შემდეგ კი ან გაფრთხილებებს მაძლევენ ან კიდევ თემას ხურავენ. მართალი გითხრა, მოსაწყენია ასეთ ფორუმებზე გამოსვლა. არავის არც დიალოგი აინტერესებს, არც ურთიერთობა... რაღაც შინაურულ მასლაათს მაგონებს, ვიწრო წრეში რომ ფუსფუსებენ და ჭორიკნობენ ერთმანეთის ახლობლები...
მოკლედ, არც შენთან და არც ვინმესთან კინკლაობას არ ვაპირებ (არადა ვატყობ, რომ ირონული ტექსტით დაიწყე ჩემთან ურთიერთობა)... არც ჯარიმების შიში მაქვს, არც თემის დახურვის (ეს უძლურებს ახასიათებს)... მე უბრალოდ ვიცავ მართლმადიდებლობას, ძველ, ჭეშმარიტ, მართლმადიდებლობას...
და ბოლოს. მე შეკითხვები მგონი მამაოს დავუსვი... უკაცრავად, შენც სასულიერო პირი ხომ არ ხარ "ეგზორცისტი" რომ გქვია?
ეგზორცისტი - ძალიან არ მომწონს ეს ამბები რაა... მე მართლმადიდებელი ვარ და ის არა? ან მე არა და ის კი? რახან მე იკონომიით ვნათლავ და ის არა? (ისე ეს დიდაქე მაგარი გამოსაკვლევია და ჩვენ როგორც წესი გვეზარება) წმინდა პოლიტიკური ამბებია ესეც... ისევე როგორც კათოლიციზმი და მართლმადიდებლობა იყო ერთ დროს... ღმერთმა ქნას ისეთ დიდ განსხვავებებში არ გადაიზარდოს ეს ორი ,,მიმდინარეობაც"... ღმერთი შეგვეწიოს მის საყვარელ შვილებს...
(ციტატა) (ძველმართლმადიდებელი): "ვაპირებთ აშენებას. ადრე გვქონდა ტაძარი თბილისის ზღვის ფერდობზე, მაგრამ ახლა დაკეტილია".
რა მიზეზით დაიკეტა? გავიწროვებდნენ? ისე ტაძრის აგებულებაში განსხვავება არაა როგორც ვიცი ხო? და ლიტურგიკაში რა ხდება? (ნუ ნათლობის ამბები ვიცი) ისე ავტოკეფალია მიიღო საქართველომ ახლახანს როგორც ვიცი, არა?
nanana - გარწმუნებთ, რომ ამ ფორუმზე "სპეცნაზმი" არ შეგხვდებათ...
ძველმართლმადიდებელი - დამაიმედეთ, მაგას რა ჯობს.
(ციტატა) (ეგზორცისტი): "ძალიან არ მომწონს ეს ამბები რაა... მე მართლმადიდებელი ვარ და ის არა? ან მე არა და ის კი? რახან მე იკონომიით ვნათლავ და ის არა? (ისე ეს დიდაქე მაგარი გამოსაკვლევია და ჩვენ როგორც წესი გვეზარება) წმინდა პოლიტიკური ამბებია ესეც... ისევე როგორც კათოლიციზმი და მართლმადიდებლობა იყო ერთ დროს... ღმერთმა ქნას ისეთ დიდ განსხვავებებში არ გადაიზარდოს ეს ორი ,,მიმდინარეობაც"... ღმერთი შეგვეწიოს მის საყვარელ შვილებს...
...რა მიზეზით დაიკეტა? გავიწროვებდნენ? ისე ტაძრის აგებულებაში განსხვავება არაა როგორც ვიცი ხო? და ლიტურგიკაში რა ხდება? (ნუ ნათლობის ამბები ვიცი)
ისე ავტოკეფალია მიიღო საქართველომ ახლახანს როგორც ვიცი, არა?"
ძველმართლმადიდებელი - ტერმინი "ძველმართლმადიდებელი" გამოიყენება იმისთვის, რათა განსხვავებულ იქნას ოფიციალური მართლმადიდებელი ეკლესიისგან ის ეკლესია, რომელსაც გასაგები მიზეზების გამო, მასთან ევქარისტული კავშირი არ გააჩნია. ჩვენ არ ვგულისხმობთ, რომ თქვენ არ ხართ მართლმადიდებლები, ან არ გიყვართ მართლმადიდებლობა. მაგრამ, ერთმანეთს შორის დაშორებულ ეკლესიათა შორის განმასხვავებელი ტერმინები საჭიროა. სიტყვა "ძველი" ნიკონის განმაახლებლური რეფორმისადმი შეურიგებელმა მართლმადიდებელმა ქრისტეანებმა დაირქვეს ჯერ ერთი იმიტომ, რომ ოფიციალური ეკლესიისგან განსხვავებული სახელწოდება ჰქონოდათ, და მეორეც, აღსანიშნავად იმისა, რომ ისინი მიჰყვებოდნენ იმ ძველ, მართლმადიდებლურ გადმოცემას, რომელიც მათ თავიანთი მართლმადიდებელი წინაპრებისგან მიეღოთ. ამდენად, ეს ტერმინი არა მგონია ვინმესთვის შეურაცხმყოფელი ან რამენაირად დამამცირებელი იყოს.
რაც შეეხება "დიდაქეს", მართალს ბრძანებთ, "დიდაქეს" ნამდვილად სჭირდება სერიოზული გამოკვლევა. არ შეიძლება საეკლესიო პოლიტკის და სტრატეგიის გულისთვის საეჭვო წარმომავლობის ძეგლების აღიარება და მათ კანონიკური თუ დოგმატური დადგენილებებისთვის გამოყენება. ეს არ სჩვევია მართლმადიდებლობას.
რაც შეეხება მომავალს, ჩვენც იმისკენ მივისწრაფვით, რომ ჩვენს შორის განსხვავება, უფრო დიდ განსხვავებაში არ გადაიზარდოს და უფსკრული, რომელიც, სამწუხაროდ, მე-17 საუკუნიდან არსებობს, კიდევ უფრო არ გაფართოვდეს. ჩვენი მიზანი და სურვილია, მთელ რიგ საკითხებზე დავაფიქროთ ქართველი მორწმუნე საზოგადოება და მისი რელიგიური აზროვნება იმ საჭირბოროტო საკითხებს მივაპყროთ, რომელიც დღესაც აქტუალურია და მომავალშიც იქნება.
თბილისის ზღვის ფერდობზე არსებული ტაძრის სევდიანი ისტორია, უკავშირდება იმ სამწუხარო განხეთქილებას, რომელიც საქართველოს ძველმართლმადიდებლურ ეკლესიაში მოხდა 2001 წლის სექტემბერს. ვფიქრობ, ამ ისტორიის დეტალური გადმოცემა აქ არ ღირს, რადგან თქვენ მას შეგიძლიათ გაეცნოთ ჩვენს საიტზე: http://www.oldorthodox.ge/ist_mokle.html ამ განხეთქილების შედეგა, ერთ მხარეს აღმოჩნდნენ ეპისკოპოსი იონა (ჩახავა), მღვდელი მიქაელი (გოჩიტაშვილი) და მღვდელი გიორგი გიგაშვილი, მეორე მხარეს კი ეპისკოპოსი პავლე (ხორავა), მღვდელი გრიგოლ მახარაძე და ფოთის ეპისკოპოსი ბასილი (მაშინინი). 2003 წელს ეპისკოპოსი იონა გარდაიცვალა. მისი გარდაცვალებიდან გარკვეული პერიოდის შემდეგ მოხდა შერიგება ეპისკოპოს იონას ოჯახთან, რომელიც ისევ შემოუერთდა ეპისკოპოს პავლეს. მასვე შემოუერთდა უკვე ეპისკოპოსად ხელდასხმული მიქაელ გოჩიტაშვილიც (ამჯერად ხანდაზმულობისა და მძიმე ავადმყოფობის გამო არ მსახურობს). მღვდელი გიორგი გიგაშვილმა საერთოდ დატოვა მღვდლობა და საერო ცხოვრებას დაუბრუნდა. ამჯერად ძველმართლმადიდებელ ეკლესიაში არსებული განხეთქილება აღმოფხვრილია, თუმცა, სამწუხაროდ, ტაძრის დაბრუნება მაინც ვერ მოხერხდა, რადგან ამას ხელს უშლის ერთი საკმაოდ მაღალჩინოსანი პიროვნება, რომლის დასახელებისგან თავს შევიკავებ (ტაძრის ტერიტორია იურიდიულად ეკუთვნის ეპისკოპოს იოანას ოჯახს).
ტაძარი ამჟამად დაკეტილია და ცარიელია, რადგან იქ არავინ მსახურობს. რამდენადაც ვიცი, საეპისკოპოსო სახლში, რომელიც ტაძრის გვედით აშენდა, ცხოვრობენ უსახლკარო ადამიანები და უვლიან ტერიტორიას.
რაც შეეხება დევნას, თუ მაღალჩინოსანის მიერ ჩვენს მიმართ გამოჩენილ პრინციპულობას არ ჩავთვლით, არ განვიცდით. ყოველ შემთხვევისათვის, ჯერ ჯერობით. შევიწროვება და დევნა (მსუბუქი ფორმებით) ადრე ყოფილა, პრეზიდენტ ზვიად გამსახურდიას დროს. არჩილ მინდიაშვილიც, თავისი დეპუტატობის დროს, დამუქრებია ძველმორწმუნეებს საქართველოდან გაგასახლებთო. პრეზიდენტმა გამსახურდიამაც გამოთქვა ასეთი აზრი ერთხელ. მაგრამ, ღმერთმა ეს არ ინება...
საქართველოს ძველმართლმადიდებლური ეკლესია ავტოკეფალურია. ამ საკითხზე მინდა გითხრათ, რომ ჩვენი ეკლესია ყოველთვის დამოუკიდებელი იყო. თავიდან, როდესაც მან გაწყვიტა ევქარისტული ერთობა რუსეთის ძველმართლმადიებლურ ეკლესიასთან, ცხადია, ის დამოუკიდებლად განაგებდა თავის რელიგიურ ცხოვრებას, მაგრამ, 2009 წელს, როდესაც დასასრულს მიუახლოვდა ხუთწლიანი დიალოგი ჩვენსა და რუსეთის ძველმართლმადიდებელ ეკლესიას შორის, ქართული მხრის აუცილებელი მოთხოვნა ეკლესიური მშვიდობის აღდგენაზე იყო რუსეთის მხრიდან მისი ავტოკეფალურობის აღიარება. რაც მოხდა კიდეც. შერიგების დოკუმენტი შეგიძლიათ ქართულ ენაზე იხილოთ ჩვენს საიტზე http://www.oldorthodox.ge/ist_sherigebis_sigeli.html ; ხოლო რუსულ ენაზე აქ: http://www.ancient-orthodoxy.narod.ru/doc/2009_p1.htm
რუსეთის ძველმართლმადიდებლურ ეკლესიას ხელმძღვანელობს პატრიარქი ალექსანდრე (კალინინი).
2009 წლის ოქტომბერში (14 ოქტომბერს, ყოვლადწმიდა ღვთისმშობლის საფარველის დღესასწაულზე), ფოთში, ყოვლადწმიდა ღვთისმშობლის საფარველის სახელობის ტაძარში, ლიტურგიაზე, პატრიარქმა ალექსანდრემ (რომელიც ამ ღონისძიებისთვის ჩამოვიდა ეპისკოპოს პავლეს მოწვევით) აღასრულა ეპისკოპოს პავლეს არქიეპისკოპოსის ხარისხში ხელდასხმა. ამჯერად, საქართველოს ძველმართლმადიდებლურ ეკლესიას ხელმძღვანელობს არქიეპისკოპოსი.
Thea - დილა მშვიდობის, ხალხო! მაპატიეთ, რომ ვეჩრები, მაგრამ ის, რომ სხვა მიმდინარეობის წარმომადგენლები, იქნებიან ეს კათოლიკები, იეღოვას მოწმეები, ორმოცდაათიანელები თუ ძველმართლმადიდებლები, მუდმივად ამტკიცებენ, ჩვენც მართლმადიდებელი ქრისტიანები ვართ, სხვა კი არავინ, ოღონდ აი, ამაში და ამაში ვერ დაგეთანხმებითო, თავისთავად ცხადყოფს (სინამდვილეში, ეს ხალხი საკუთარი პირით აღიარებს), რომ ერთადერთი ჭეშმარიტი რელიგია არის მართლმადიდებელი ქრისტიანობა. მართლმადიდებელი ქრისტიანი არასდროს არავის ეტმასნება და მეც თქვენიანი ვარ, ოღონდ სხვანაირად ვემსახურები ღმერთსო, არასდროს იძახის. საბედნიეროდ, ჩვენ გვყავს ადამიანები, რომლებიც ჩვენი ორიენტირი არიან. ჩვენ გვყავს ძალიან კარგი სასულიერო პირები, ბერები, მონაზვნები და ჩვენ გვყავს პატრიარქი. ჩვენ ყველაფერში მათ უნდა ვემსგავსოთ. მე არ მაინტერესებს იმის გარკვევა, რომელია ჭეშმარიტი რელიგია თუ მიმდინარეობა. ჩვენ ამის აუცილებლობისგან მაშინ გავთავისუფლდით, როდესაც მართლმადიდებელ ქრისტიანებად დავიბადეთ, ქართველებად დავიბადეთ. მოდი, ჯერ გამოვიკვლიოთ ის, რაც მოგვეცა და თუ არ მოგვეწონება, თუ მადლს ვერ ვპოვებთ, უფალს ვერ შევიგრძნობთ, მაშინ ვეძებოთ სხვა რელიგიაში ის, რასაც სული გვთხოვს და ვერ მივიღეთ.
მე ვიცი, შეიძლება, ვინმე არ დამეთანხმოს. მე ეს დავწერე იმიტომ, რომ ყველა დაფიქრდეს, რა იმალება იმ სურვილის უკან, რომ იყო არა ტრადიციების მიმდევარი, არამედ რაღაცით გამორჩეული, "მიაგნო" რაღაცას, რაც შენ ხალხის მასიდან გამოგარჩევს, განსაკუთრებულს გაგხდის. მე ამას არ ვწერ პოლემიკის გაჩაღების მიზნით, რა შემთხვევაშიც მეყოფოდა მორიდება და სხვა თემაში დავწერდი ამ ჩემს აზრებს. ამიტომ ძალიან გთხოვთ, თუ კამათის დაწყებას გადაწყვეტთ, სხვა თემაში მიპასუხოთ.
ღმერთმა დაგლოცოთ და გაგახაროთ!
ეგზორცისტი - ეს ფორუმი პიცასავითაა... რა ყრია შიგნით ვერ გაიგებ, ამიტომ აქვე დავწერ...
(ციტატა) (Thea): "მუდმივად ამტკიცებენ, ჩვენც მართლმადიდებელი ქრისტიანები ვართ".
ამას ნამდვილად არ ამტკიცებენ... და თუკი ამტკიცებენ, მართლმადიდებლობაში მოიაზრებენ არა იმ დოგმებს-ღვთისმეტყველებას, რასაც თქვენ აღიარებთ, არამედ მართლის მადიდებლობას... მათ სხვა რამ გონიათ მართალი...
(ციტატა) (Thea): "მართლმადიდებელი ქრისტიანი არასდროს არავის ეტმასნება და მეც თქვენიანი ვარ, ოღონდ სხვანაირად ვემსახურები ღმერთსო".
საშინელი სიტყვებია... და საშინელი სიცრუე... სხვა სარწმუნოების კი არა, რამისაა მართლმადიდებლებიც აღარ ეტმასნებიან მართლმადიდებლურ ეკლესიას...
(ციტატა) (Thea): "სასულიერო პირები, ბერები, მონაზვნები და ჩვენ გვყავს პატრიარქი. ჩვენ ყველაფერში მათ უნდა ვემსგავსოთ".
კიდევ ერთი დიდი შეცდომა... ქრისტეანს ორიენტირად ვინმე ცოდვილი ადამიანი კი არა, ქრისტე უნდა ყავდეს!
(ციტატა) (Thea): "ჩვენ ამის აუცილებლობისგან მაშინ გავთავისუფლდით, როდესაც მართლმადიდებელ ქრისტიანებად დავიბადეთ, ქართველებად დავიბადეთ".
ეს კი ვაიპატრიოტიზმი.... ჯერ ერთი - ქრისტეანად არავინ იბადება... ამისთვის აუცილებელია ნათლობა, შემდეგ კი ქრისტესკენ სწრაფვა... ამ ლოგიკით ვერაფერს მოთხოვ თურქ მუსულმანს... მე რომ თურქეთში დავბადებულიყავი და ყურანი წამეკითხა, დარწმუნებული ვარ სხვა სარწმუნოებისკენ არც კი გავიხედებოდი... და ძალიანაც შევცდებოდი...
(ციტატა) (Thea): "მოდი, ჯერ გამოვიკვლიოთ ის, რაც მოგვეცა და თუ არ მოგვეწონება, თუ მადლს ვერ ვპოვებთ, უფალს ვერ შევიგრძნობთ, მაშინ ვეძებოთ სხვა რელიგიაში ის, რასაც სული გვთხოვს და ვერ მივიღეთ".
სულ ცოტახნის წინ გადავიკითხე ყურანი მეორედ... და კითხვის დროს ბევრჯერ მქონდა შეგრძნება ალაჰის სიახლოვისა... თუ დაუკვირდები ეს ახლოს მყოფი ალაჰი უბრალოდ ნაწარმოების (უდიდესი მხატვრული და ფილოსოფიური ნაწარმოების) მთავარი პერსონაჟია და არა ღმერთი, მაგრამ თუ არა...
(ციტატა) (Thea): "იყო არა ტრადიციების მიმდევარი, არამედ რაღაცით გამორჩეული, "მიაგნო" რაღაცას".
საშინელებაა იყო ქრისტეანი ტრადიციის გამო და არა იმიტომ რომ "მიაგენი" ღმერთს...
ლევანი ა - ოლდბელივერ გამარჯობა გენაცვალე...აი ეს კითხვა[და ბოლოს. მე შეკითხვები მგონი მამაოს დავუსვი]ო რომ ამბობ,ხომ შეგეძლო პირადში მიგეწერა,შენს ამ ხმაურში სიამაყე ხომ არ გამოსჭვივის ჰა?...ძველმართმადიდედბლურია ეს?ვინ ვინ და შენ ამდენი ხომ გესმის?
ძველმართლმადიდებელი - (ციტატა) (Thea): "დილა მშვიდობის, ხალხო! მაპატიეთ, რომ ვეჩრები, მაგრამ ის, რომ სხვა მიმდინარეობის წარმომადგენლები, იქნებიან ეს კათოლიკები, იეღოვას მოწმეები, ორმოცდაათიანელები თუ ძველმართლმადიდებლები, მუდმივად ამტკიცებენ, ჩვენც მართლმადიდებელი ქრისტიანები ვართ, სხვა კი არავინ, ოღონდ აი, ამაში და ამაში ვერ დაგეთანხმებითო, თავისთავად ცხადყოფს (სინამდვილეში, ეს ხალხი საკუთარი პირით აღიარებს), რომ ერთადერთი ჭეშმარიტი რელიგია არის მართლმადიდებელი ქრისტიანობა. მართლმადიდებელი ქრისტიანი არასდროს არავის ეტმასნება და მეც თქვენიანი ვარ, ოღონდ სხვანაირად ვემსახურები ღმერთსო, არასდროს იძახის. საბედნიეროდ, ჩვენ გვყავს ადამიანები, რომლებიც ჩვენი ორიენტირი არიან. ჩვენ გვყავს ძალიან კარგი სასულიერო პირები, ბერები, მონაზვნები და ჩვენ გვყავს პატრიარქი. ჩვენ ყველაფერში მათ უნდა ვემსგავსოთ. მე არ მაინტერესებს იმის გარკვევა, რომელია ჭეშმარიტი რელიგია თუ მიმდინარეობა. ჩვენ ამის აუცილებლობისგან მაშინ გავთავისუფლდით, როდესაც მართლმადიდებელ ქრისტიანებად დავიბადეთ, ქართველებად დავიბადეთ. მოდი, ჯერ გამოვიკვლიოთ ის, რაც მოგვეცა და თუ არ მოგვეწონება, თუ მადლს ვერ ვპოვებთ, უფალს ვერ შევიგრძნობთ, მაშინ ვეძებოთ სხვა რელიგიაში ის, რასაც სული გვთხოვს და ვერ მივიღეთ.
მე ვიცი, შეიძლება, ვინმე არ დამეთანხმოს. მე ეს დავწერე იმიტომ, რომ ყველა დაფიქრდეს, რა იმალება იმ სურვილის უკან, რომ იყო არა ტრადიციების მიმდევარი, არამედ რაღაცით გამორჩეული, "მიაგნო" რაღაცას, რაც შენ ხალხის მასიდან გამოგარჩევს, განსაკუთრებულს გაგხდის. მე ამას არ ვწერ პოლემიკის გაჩაღების მიზნით, რა შემთხვევაშიც მეყოფოდა მორიდება და სხვა თემაში დავწერდი ამ ჩემს აზრებს. ამიტომ ძალიან გთხოვთ, თუ კამათის დაწყებას გადაწყვეტთ, სხვა თემაში მიპასუხოთ.
ღმერთმა დაგლოცოთ და გაგახაროთ!"
გამარჯობა Thea! შეკითხვის დასმის უფლება ყველა ადამიანს აქვს, გინდ კათოლიკე იყოს და გინდ მართლმადიდებელი. ამიტომაც, ვფიქრობ არაფერი დამიშავებია თუკი თქვენს მამაოს კითხვა დავუსვი. თქვენს პოსტზე ნაწილობრივ "ეგზორცისტმა" გასცა პასუხები და ვფიქრობ ზედმეტი ხმაურის ატეხვა თქვენს პოსტში ჩვენი მისამართით გაკეთებული მინიშნებების გამო არ ღირს. ყოველ შემთხვევაში, მე არ მიღირს. თუ თქვენ გაინტერესებთ, კი ბატონო, შემიძლია გავხსნა თემა თქვენს ფორუმშიც და ვისაუბროთ. ერთს კი გეტყვით, ნამდვილად ვერ გავიგე თქვენი პოსტის მიზანმიმართულება: ეს არის ჩემზე გაბრაზებული ადამიანის ნიშნისმოგებითი ლაპარაკი თუ ერთგვარი თავდაცვითი რეაქციის გამოხატულება? პოსტში რამოდენიმე გაუგებარი მესიჯია და ამიტომ გეკითხებით.
ძალიან გთხოვთ, პირდაპირ მითხარით თუ რამე გინდათ, ან გამაკრიტიკეთ (ოღონდ დასაბუთებულად), ან სურვილი გამოთქვით... ან დასვით კითხვა... ვიმედოვნებ, რომ მომავალში, - ჩემს გამო პოსტის წერის სურვილი თუ კიდევ გაგიჩნდებათ, - უფრო კონკრეტული და გასაგები იქნებით ჩემი მისამართით.
(ციტატა) (ლევანი ა): "ოლდბელივერ გამარჯობა გენაცვალე...აი ეს კითხვა[და ბოლოს. მე შეკითხვები მგონი მამაოს დავუსვიო რომ ამბობ,ხომ შეგეძლო პირადში მიგეწერა,შენს ამ ხმაურში სიამაყე ხომ არ გამოსჭვივის ჰა?...ძველმართმადიდედბლურია ეს?ვინ ვინ და შენ ამდენი ხომ გესმის?"
ძველმართლმადიდებელი - გაგიმარჯოს, ბ-ნო "ლევანი ა". ეს შეკითხვაა თუ ბრალდება? პირადშიც შემეძლო, ცხადია, მაგრამ, რადგან მამაომ ჩვენი ეკლესიის შესახებ საზოგადოდ, ყველას გასაგონად, ისაუბრა, მეც გადავწყვიტე საზოგადოდ დამესვა შეკითხვა. სიმართლე გითხრათ, ხმაურს ამაში ვერ ვხედავ (ჩემი ხმაური თქვენ ჯერ არ გინახიათ...). მინდა დაგისვათ საპასუხო შეკითხვა: შეეძლოთ თუ არა იმ ადამიანებს, რომლებიც მამაოს კითხვებს აძლევენ ფორუმში, პირადში მიეწერათ და მიგაჩნიათ თუ არა მათი ასეთი მოქმედება სიამაყედ? თუ არა, მე რაღა დავაშავე? ჩემი შეკითხვა რატომაა "სიამაყე"? რაც შეეხება ჩემი მოქმედების ძველმართლმადიდებლურობას, მგონი ეს სრულიად მართლმადიდებლურია... უტაქტობა არ გამომიჩენია თქვენი მამაოს მიმართ... არ ვიცი რატომ ცხარობთ...
tamuna m - მამა გრიგოლთან ბოდიშს ვიხდი, რომ ამ თემაში ვპოსტავ! oldbeliever უბრალოდ ვერ ვიგებ ამ ბოლო პერიოდში რატომ გააქტიურდით. ჩარჩზეც ვადევნებდი თვალს თქვენ დაჟინებულ(!) პოსტებს. თავიდან დიალოგით იწყებთ, შემდეგ პრინციპულად იწყებთ მტკიცებას თქვენი პოზიციის და ჩვენსკენ თითის შვერას, რომ არეული გზით მივდივართ, გონს მოვეგოთ. მადლობა, მაგრამ არავის უთხოვია თქვენთვის ჩვენი დამოძღვრა. რაღაც მეტასტაზივით ცდილობთ მოედოთ (თანამედროვე/ახალ) მართმადიდებლური პროფილის მქონე ფორუმებს. თქვენ უფრო გავხართ შეფარულ "სპეცრაზმს".
(ციტატა) (ძველმართლმადიდებელი): "შეეძლოთ თუ არა იმ ადამიანებს, რომლებიც მამაოს კითხვებს აძლევენ ფორუმში, პირადში მიეწერათ და მიგაჩნიათ თუ არა მათი ასეთი მოქმედება სიამაყედ? თუ არა, მე რაღა დავაშავე? ჩემი შეკითხვა რატომაა "სიამაყე"?"
მგონი მის და თქვენი კითხვის მიზანში განსხვავებაა და ლევანმაც ეს აღნიშნა.
ძველმართლმადიდებელი - (ციტატა) (tamuna m): "მამა გრიგოლთან ბოდიშს ვიხდი, რომ ამ თემაში ვპოსტავ! oldbeliever უბრალოდ ვერ ვიგებ ამ ბოლო პერიოდში რატომ გააქტიურდით. ჩარჩზეც ვადევნებდი თვალს თქვენ დაჟინებულ(!) პოსტებს. თავიდან დიალოგით იწყებთ, შემდეგ პრინციპულად იწყებთ მტკიცებას თქვენი პოზიციის და ჩვენსკენ თითის შვერას, რომ არეული გზით მივდივართ, გონს მოვეგოთ. მადლობა, მაგრამ არავის უთხოვია თქვენთვის ჩვენი დამოძღვრა. რაღაც მეტასტაზივით ცდილობთ მოედოთ (თანამედროვე/ახალ) მართმადიდებლური პროფილის მქონე ფორუმებს. თქვენ უფრო გავხართ შეფარულ "სპეცრაზმს".
ჩემი გამოჩენა თქვენს ფორუმებში განპირობებულია ძველმართლმადიდებლობაზე არასწორი შეხედულებების გავრცელებით. რადგან თქვენს ფორუმებს ძალიან ბევრი მკითხველი ჰყავს, ხოლო ძველმართლმადიდებლობაზე არავინ გაწვდით სწორ ინფორმაციას, გადავწყვიტე, ჩემი მოძღვრის კურთხევით, შევსულიყავი თქვენს ფორუმებზე და პასუხი გამეცა ზოგიერთ საკითხზე. სამწუხაროდ, მშვიდად და დაწყნარებით ამ საკითხების განხილვა ვერ მოხერხდა. და ამაში მარტო ჩვენ ნუ დაგვადანაშაულებთ...
რაც შეეხება დამოძღვრას. ხალხის დამოძღვრა არ ხდება პლებისციტით ან შეკვეთით... ქადაგება თავისუფალი აქტია და მას უკეთილშობილესი დანიშნულება გააჩნია... მოსახლეობას ყოველთვის როდი სიამოვნებს სიმართლის მოსმენა და ამაში ჩვენ წმიდა წერილიც და ეკლესიის ისტორიაც გვარწმუნებს... ჩვენ მოვალენი ვართ სწორი ინფორმაცია მივაწოდოთ მორწმუნე საზოგადოებას ჩვენს შესახებ და როგორც გნებავთ ისე აღიქვით ეს.
(ციტატა) (tamuna m): "რაღაც მეტასტაზივით ცდილობთ მოედოთ (თანამედროვე/ახალ) მართმადიდებლური პროფილის მქონე ფორუმებს".
ძველმართლმადიდებელი - საკმაოდ უტაქტოდ არის ეს ნათქვამი... ძველმართლმადიდებლობა კიბო არ არის, რომ მეტასტაზებივით მოედოს ვინმეს...
(ციტატა) (tamuna m): "თქვენ უფრო გავხართ შეფარულ "სპეცრაზმს".
ძველმართლმადიდებელი - ეს თქვენეული აღქმაა... ისე, უნდა იცოდეთ, რომ თუ თავს მისცემთ უფლებას აკრიტიკოთ და აბუჩად აიგდოთ რომელიმე კონფესიის ადამიანები, მაშინ მათი პასუხიც უნდა მოისმინოთ... ყურში თითებდაცული არავინ დავობს... თუ თქვენ ასე გსურთ, ეს უფრო თქვენი უსუსურობის მაჩვენებელი იქნება, ვიდრე ჩვენი...
tamuna m - ნამდვილად გეტყობათ, რომ "დავალებით" მოქმედებთ. მოკლედ ეს თემა ეხება მოძღვრისადმი კითხვებს. ყველა მომდევნო პოსტი წაიშლება. თუ სურვილი გაქვთ გახსენით ცალკე თემა და იქ გაგრძელდეს მსჯელობა/კამათი. დანარჩენ პოსტებსაც იქ გადაიტანს მოდერატორი.
დავითი - პოსტები გადატანილია: http://iveria-tv.ge/forum/index.php?topic=1648.msg208964#new
თემის შეუსაბამო მომდევნო პოსტი აღარ გადაიტანება, მხოლოდ წაიშლება (უფრო ადვილია). პრეტენზიაბზე თამუნას მიმართეთ!
ამით მოდერატორმა თემაში "შეკითხვები მოძღვარს" აკრძალა "ძველმართლმადიდებლის" წერილები, რითაც სირცხვილისგან "იხსნა" ვინმე "მამა" გრიგოლ დუნდუა. თუმცა ამ გრიგოლ დუნდუას ისედაც არ აღმოაჩნდა სინდისი, რადგან ამ აკრძალვის შემდეგ, დაიწყო ცალ კარში თამაში და ასეთი პოსტი გამოაქვეყნა:
mamagrigoldundua - მოგესალმებით ჩემო ძვირფასებო, ძალიან მომენატრეთ! ბოდიშს ვითხოვ, რომ ჩემს გამოხმაურებას ამდენ ხანს გალოდინეთ. ჩემის მხრივ მინდა ვთქვა აქ გამართული საუბრების ირგვლივ ორიოდე სიტყვა. პირველ რიგში თუ ვინმემ ჩემი განმარტება სწორად ვერ გაიგო, შემიძლია სხვაგვარად გადმოვცე ჩემი აზრი. ქვეყანაზე რომ ჭეშმარიტება ერთია მგონი ამაზედ არ ვდავობთ, ჰოდა მე მჯერა, რომ ეს მადლი სწორედ მორთლმადიდებელ ეკლესიაშია და პირიქით მიმაჩნია, რომ არ შეიძლება იგი სხვაგანაც (მე-2 სარწმუნოებაში) იყოს. ვისაც არ უნდა ეწყინოს ეს ამბავი, ეს ჭეშმარიტებას არ შეცვლის. თუ ვინმე დაიწყებს საწინააღმდეგოს დამტკიცებას მისი აყოლა გაუთავებელი კამათი გამოვა. ჩემთვის ეს ძვირფასი დროის ფლანგვა იქნება და შეიძლება ვინმესათვის სასიამოვნო, თვითკმაყოფილი თავისმოტყუება. ამ გზით სიარული არავის მოუტანს სარგებელს. თუ თქვენ მიგაჩნიათ რომ მართალი ხართ, მე გეტყვით ღმერთმა გონება გაგიხსნათ. იქნებ მითხრათ რატომ მლანძღავთო? არა; მე თქვენ უბრალოდ გლოცავთ და მგონი ამის უფლება მაქვს.
ძველმართლმადიდებელი - რადგან იქ არ მოგვეცა პასუხის გაცემის შესაძლებლობა, ბ-ნ გრიგოლ, აქ გიპასუხებთ და გეტყვით, რომ თქვენ პასუხი არ გაეცით ელემენტარულ კითხვებს, ჯერ დუმილით თავი აარიდეთ პასუხისმგებლობას, შემდეგ, როცა მარტოდ დაიგულვეთ თავი (რადგან, აქ უკვე ჩვენი წერილები არ შემოდიოდა) გადიდგულებულმა "ჭკუაც დაგვარიგეთ". სინდისს უნდა მოუხმოთ ბატონო და კამათში არ უნდა თქვათ ისეთი რამ, რისი დამტკიცებაც არ შეგიძლიათ. თქვენი შეხედულებები და პასუხები ძველმართლმადიდებლობასთან დაკავშირებით, არის ელემენტარული ცილისწამება. თქვენ უსინდისოდ ატყუებთ თქვენს სულიერ შვილებს. გრცხვენოდეთ!...
***************************************************************************************************************************************************
დისპუტი iveria.tv-ს ფორუმელებთან გაგრძელდა სხვა თემაში:
ძველმართლმადიდებელი - ამასწინათ შეკითხვა დავუსვი მამაო გრიგოლ დუნდუას. კითხვა საკმაოდ მარტივი იყო. მამაო ამტკიცებდა, რომ ძველმართლმადიდებელთ თურმე საკმაოდ მრავალი და განსხვავებული მოსაზრებები ჰქონიათ. ის ამბობდა, რომ "აქ ყველაფერს ვერ დავატევთ თემის სიდიდის გამო"-ო, საბოლოო ჯამში კი "მხოლოდ იმის თქმა მინდაო, რომ მართლმადიდებლობასთან მას არაფერი კავშირი არ გააჩნია"-ო. მე ძალიან დამაინტერესა მართლმადიდებლობისგან რა "განსხვავებული მოსაზრებები" გააჩნიათ ძველმართლმადიდებელ ქრისტეანებს. და ვის გულისხმობდა ის, როდესაც ამბობდა, რომ "მართლმადიდებლობასთან მას (ანუ ძველმოწესეობას - oldb.) არაფერი კავშირი არ გააჩნია"?
სამწუხაროდ, მამაოსგან პასუხი ვერ მივიღე. როგორც ჩანს ჩვენს გამოჩენას არ ელოდა. სამაგიეროდ, როგორც ვვარაუდობდი და ვამბობდი, ამოქმედდა "სპეცნაზი". განსაკუთრებით აქტიურობენ "თამუნა მ" და "ლევანი ა", რომლებმაც უკვე დაიწყეს ჩემი "მოთმინებიდან გამოყვანის" სპეცოპერაცია. მეც "სანგარში" ჩავწექი, ავიფარე რწმენის ფარი და ჩემი იარაღი, სიტყვა მოვიმარჯვე. "ბოეპრიპასები" (ანუ წიგნები) საკმაოდ მაქვს. ვფიქრობ კარგა ხანს გავძლებ. შევეცდები ბრძოლის პერიპეტიები აღვწერო და მომავალ თაობებს დავუტოვო. ნახონ, ვინ როგორი ვაჟკაცობით იბრძოდა ინტელექტუალური ბრძოლის ველზე.
ეგზორცისტი - საინტერესო იქნება მამა გრიგოლის პასუხი...
ძველმართლმადიდებელი - შენ "გაეროს დამკვირვებელი" იყავი, გაწყობს?
tamuna m - (ციტატა) (ძველმართლმადიდებელი): "ამოქმედდა "სპეცნაზი". განსაკუთრებით აქტიურობენ "თამუნა მ" და "ლევანი ა", რომლებმაც უკვე დაიწყეს ჩემი "მოთმინებიდან გამოყვანის" სპეცოპერაცია".
თრენინგი მაქვს გავლილი "ნერვების მოშლის" სფეროში. ამ ფორუმზე რამე ახალი შემოგვთავაზე, პირჯვრის გადაწერის თაობაზე იქითაც ბევრი გვაკითხეთ.
(ციტატა) (ძველმართლმადიდებელი): "შევეცდები ბრძოლის პერიპეტიები აღვწერო და მომავალ თაობებს დავუტოვო. ნახონ, ვინ როგორი ვაჟკაცობით იბრძოდა ინტელექტუალური ბრძოლის ველზე".
ბრძოლაში მხოლოდ ვაჟკაცობა არ არის საკმარისია, გააჩნია რის და ვის მხარეს ხარ.
პ. ს. თქვენს მემუარებში მომიხსენიეთ!
ძველმართლმადიდებელი - აუცილებლად! ისე, მე მართლმადიდებლობის მხარეს ვიბრძვი და შემთხვევით ერთმანეთი არ დავაზიანოთ...
ლევანი ა - მამა გრიგოლმა პასუხი რომც გასცეს ამით არაფერი შეიცვლება,და საკამათოთ მომართულ ობიექტებს უფრო წაახალისებს...რატომღაც შტაბეჭდილება მაქვს რომ ოლდბელივერჩიკა ერთი წვერებიანი ბიძაა... სურათი არ აქვს რომ ვნახო? და კიდევ ერთი კითხვა ოლდბელივერჩიკას>...თავს მართმადიდებლად თვლი თუ ძველმართმადიდებლად?
ძველმართლმადიდებელი - საიდან იცი რომ საკამათოდ ვარ მოსული? მე კამათი კი არ დამიწყია, შეკითხვა დავუსვი თქვენს მამაოს, რომელსაც ჩემს შეკითხვაზე პასუხი არ გააჩნია (არც შეიძლება რომ გააჩნდეს). დიახ, მე წვერებს ვატარებ, როგორც ყველა ნამდვილი მართლმადიდებელი. შენ კი ერთი უწვერო ღლაპი იქნები. სურათი მომინდომე ახლა, პასპორტის ნომერი ან ფეხის ზომა ხომ არ გინდა? თემაზე ილაპარაკე ბიძიკო თუ შეგიძლია... შეკითხვაზე მართლმადიდებელი ვარ თუ ძველმართლმადიდებელი შემხვედრი შეკითხვით გიპასუხებ: კათოლიკე ხარ (კათოლიკე ბერძნულად ნიშნავს საყოველთაოს, რომაელ "კათოლიკეებს" არ ვგულისხმობ) თუ მართლმადიდებელი? ან კიდევ, ქრისტეანი ხარ თუ მართლმადიდებელი. ამ კითხვის პასუხი არის ჩემი პასუხიც.
(ციტატა) (tamuna m): "ამ ფორუმზე რამე ახალი შემოგვთავაზე, პირჯვრის გადაწერის თაობაზე იქითაც ბევრი გვაკითხეთ".
ძველმართლმადიდებელი - გენაცვალოთ ჩემი თავი...
ლევანი ა - ჩემთვის ყველაფერი დღესავით ნათელია...ოლდბელივერჩიკ...
ძველმართლმადიდებელი - ძალიან კარგი.
ლევანი ა - ოლდბელივერჩიკ...არც მართმადიდებელი ვარ და არც მრევლი ვინმესი...სამწუხაროდ.
ძველმართლმადიდებელი - სამწუხაროა.
(ციტატა) (tamuna m): "ამ ფორუმზე რამე ახალი შემოგვთავაზე, პირჯვრის გადაწერის თაობაზე იქითაც ბევრი გვაკითხეთ".
ძველმართლმადიდებელი - რადგან ჩემს მიერ გახსნილ თემას ეწოდება "საუბრები საეკლესიო ცხოვრების სხვადასხვა ასპექტებზე", მინდა შემოგთავაზოთ ისეთ საკითხებზე მსჯელობა, რომელთაგან ზოგი სადავოა ჩვენს შორის, ზოგი კი არა, თუმცა მაინტერესებს თქვენი მხარის აზრი ამ საკითხებზე. მინდა დავიწყო ნათლობის საიდუმლოთი. ნათლობის შესრულების გარეგნულ ფორმაზე აქ არ ვილაპარაკებ, რადგან, პირჯვრისწერის მსგავსად, ამაზეც საკმაოდ ბევრი დავწერე და ვიკამათე თქვენს სხვადასხვა ფორუმებში. ერთგან დამიხურეს კიდეც ეს თემა. აქ მინდა ყურადღება მივაქციო ნათლობასთან დაკავშირებულ ერთ საკითხს, მინდა გკითხოთ, რატომ (თუ როგორ) ატარებენ თქვენი ეკლესიის მღვდლები ნათლობას ასე მოკლე დროში (ნათლობა თქვენთან სრულდება თითქმის 15-20 წუთში)? ჩვენთან ერთი ადამიანის ნათლობას უნდება საათნახევარი, ხოლო რამოდენიმე ადამიანის ერთდროულად ნათლობას კიდევ უფრო მეტი დრო მიაქვს. იქნებ მიპასუხოთ: რატომ ამოკლებენ ნათლობას? და შეიძლება თუ არა მისი შემოკლება? იქნება კი ასეთი ადამიანი მონათლული?
irakliandghuladze - (ციტატა) (ძველმართლმადიდებელი): "რადგან ჩემს მიერ გახსნილ თემას ეწოდება "საუბრები საეკლესიო ცხოვრების სხვადასხვა ასპექტებზე", მინდა შემოგთავაზოთ ისეთ საკითხებზე მსჯელობა, რომელთაგან ზოგი სადავოა ჩვენს შორის, ზოგი კი არა, თუმცა მაინტერესებს თქვენი მხარის აზრი ამ საკითხებზე. მინდა დავიწყო ნათლობის საიდუმლოთი. ნათლობის შესრულების გარეგნულ ფორმაზე აქ არ ვილაპარაკებ, რადგან, პირჯვრისწერის მსგავსად, ამაზეც საკმაოდ ბევრი დავწერე და ვიკამათე თქვენს სხვადასხვა ფორუმებში. ერთგან დამიხურეს კიდეც ეს თემა. აქ მინდა ყურადღება მივაქციო ნათლობასთან დაკავშირებულ ერთ საკითხს, მინდა გკითხოთ, რატომ (თუ როგორ) ატარებენ თქვენი ეკლესიის მღვდლები ნათლობას ასე მოკლე დროში (ნათლობა თქვენთან სრულდება თითქმის 15-20 წუთში)? ჩვენთან ერთი ადამიანის ნათლობას უნდება საათნახევარი, ხოლო რამოდენიმე ადამიანის ერთდროულად ნათლობას კიდევ უფრო მეტი დრო მიაქვს. იქნებ მიპასუხოთ: რატომ ამოკლებენ ნათლობას? და შეიძლება თუ არა მისი შემოკლება? იქნება კი ასეთი ადამიანი მონათლული?"
იმედია ამას სერიოზულად არ კითხულობ.
ლევანი ა - მგონი სავსებით სერიოუზულად კითხულობს... მე კიდე ერთ კითხვას დავამატებდი.. რამდენად მართებულია პატარა ბავშვების მონათვლა რამდენადაც მათ არ შეუძლიათ გათვითცნობიერება ნათლობისა და უფრო მეტიც ქრისტიანობისა (მაგ.კათოლიკები მხოლოდ მოზრდილ ასაკში ნათლავენ,ბავშვებს კი მხოლოდ ე.წ. помозоные–ს უკეთებენ და მერე როცა ასაკი ემატება უკვე ინათლება ადამიანი)...ნათლობისას საიდუმლო თუ აღესრულება[პატარა ბავშვის შემთხვევაში]ლოგიკურად თუ ვიმსჯელებთ აქ სინერგიის მექანიზმი იკარგება. თუ საიდუმლო მაინც არესრულება მღვდელს და სულიწმიდა შორის,მაშინ ბავშვის თავისუფალი ნება სადღაა?.აქ ხომ არ კნინდება[წარმოჩინებითი სახით] ადამიანის უსაზღვრო თავისუფლება არჩეევანში.რამდენადაც ვიცი ძველათ ყოფილა შემთხვევები როცა ოჯახებით მონათლულან,მაგრამ თითქმის ყველა წმიდა მამა 3,4,5 საუკუნეებში მოზრდილ ასაკში ინათლებოდნენ...ახლა მაშტაბურად მიდის დიდი პატარა,მნიშვნელი არა აქვს...დაა...ისე თუ საიდუმლო ნათლობისა აღესრულება რა მნიშვნელობა აქვს რამდენი საათი გაგრძელდება...? (ესეც ცალკე თემაა).
ახლა ერთ რამეზე გავამახვილოთ ყურადღება,როდესაც ვსაუბრობთ ისეთ საიდუმლოებაზე,როგორიცაა ნათლობა აქ ლოგიკური საუბარი ძალას კარგავს როგორც მაგ. იმ შემთხვევაში როდესაც საქმე წმიდა ზიარებასთან გვაქვს [პურის და ღვინის შემთხვევაში]ვიცით,რომ მატერიის ფიზიკურად არ იცვლება მაგრამ ჭეშმარიტად ქრისტეს სისხლად და ხორცად იქცევა...როგორ? ალოგიკურია ეს... როგორც თვით ყოვლადწმიდა სამების ერთობა... ერთარსი სამი პიროვნებისგან შედგება, მაგრამ არ არის ერთი პიროვნება არამედ სამი,.. (აქვე ისმის კითხვა)მაშ როგორღაა ერთი თუ სამია?... ალოგიკურია ეს ყველაფერი... ალბათ ნათლობაც ასევეა დროს რა მნიშვნელობა აქვს? თუ ნათლობა მაინც აღესრულება.
ძველმართლმადიდებელი - აქ რამდენიმე საკითხი საჭიროებს განმარტებას. თანაც ერთმანეთისგან განსხვავებული საკითხები. სამების ერთობაში ლოგიკის ძებნა, ანუ მიუწვდომელი ღმერთის ერთარსობაში ადამიანური სიბრძნით წვდომა ალოგიკური კი არა უგუნურიცაა, მაგრამ ის, თუ როგორ შეიძლება სამი ერთი იყოს, წმიდა მამათა განმარტებებშიც გვხვდება, ოღონდ ეს არის არა სამების ერთარსობის გონებით წვდომის მცდელობა, არამედ ლოგიკური შეპასუხება იმ უარყოფისა, რომლის თანახმადაც თითქოსდა არ შეიძლება სამი ერთი იყოს. მამებს მოჰყავთ მრავალი მაგალითი ამის დასამტკიცებლად. ერთ ერთი (ჩემის აზრის ყველაზე თვალსაჩინო და ეფექტური) არის მზის მაგალითი: როგორც მზეში ერთადაა ცეცხლი, სითბო და სინათლე, მაგრამ მათი მოქმედება განსხვავებულია და ეს სამივე ერთ ობიექტშია, ასევე სამების ერთარსობაც რაიმე აბსურდი როდია, როგორც ეს ეგონათ ანტიტრინიტარებს და დღემდე ჰგონიათ იეჰოვას მოწმეებს.
პურისა და ღვინის შეცვალება უფლის სისხლად და ხორცად სასწაულია, მიუწვდომელი სასწაული და მისი ლოგიკით ახსნა ნამდვილად შეუძლებელია.
რაც შეეხება ნათლობას, ვერ გავიზიარებთ იმ აზრს, რომ მნიშვნელობა არა აქვს ნათლისღების ხანგრძლივობას. როდესაც მე შეკითხვა დავსვი, ვგულისხმობდი იმას, რომ ნათლობის დროს, ოფიციალურ ეკლესიაში მთელ რიგ ლოცვებს არ კითხულობენ. მე ნამდვილად არ ვიცი რას ტოვებენ ისინი ნათლობიდან და რას არა, მაგრამ ფაქტია, რომ ყველა ლოცვა რომ წაიკითხონ, ამას საათნახევარი დასჭირდება. მიუმატეთ მღვდელმოქმედებანი (ზეთის წასმა, თვით ნათლობა, მირონის წასმა, ზიარება, თმის შეჭრა, ემბაზის ირგვლივ სამჯერ შემოტარება და კიდევ სხვა მრავალი...) და დაინახავთ, რომ ფაქტობრივად ნათლობის საიდუმლოში, ოფიციალური ეკლესიის მღვდელმსახურები ასრულებენ მხოლოდ წყალპკურებას (რომელიც ჩვენი აზრით ასევე გაუმართლებელია) და რამოდენიმე ლოცვას (ოღონდ არ ვიცი რა ლოცვებს კითხულობენ).
ყრმათა ნათლობას რაც შეეხება, ეს საკითხი ცალკე განხილვის ღირსია.
ძველმართლმადიდებელი - (ციტატა) (irakliandghuladze): "იმედია ამას სერიოზულად არ კითხულობ".
და რატომ? ასეთი შეკითხვა არასერიოზულია? ან არასწორია? ვცდები რამეში?
nanana - ოულდ, ეს კითხვა უპრიანი იქნებოდა რომელიმე მოძღვრისთვის დაგესვა. იმიტომ, რომ არც ჩვენ ვიცით რა ლოცვებს კითხულობენ და რას ტოვებენ და რა შეიძლება და რა არა. ლევან, ბავშვების ნათლობას რაც შეეხება, ხომ ვიცით, რომ "ვინც არ დაიბადება წყლისა და სულისაგან, ვერ შევა ღმრთის სასუფეველში" (იოან. 3, 5). შესაბამისად, ბავშვს ნათლავს ამ მრწამსის ადამიანი და ვინაიდან არ ვიცით, გაიზრდება თუ არა ის ბავშვი და რა ასაკს მიაღწევს, ამიტომ სასურველია მოინათლოს ადრეულ ასაკში და თუ მას შემდგომში სურვილი გაუჩნდება, მის ნებას ვერც ვერავინ დააკავებს, ისედაც.
ლევანი ა - ვინც არ იბადება წყლისგან და სულისგან?ცეცხლისგან ნათლობაზე დაგავიწყდა?...თუმცა საუბარი ამაზე არაა... მეტად საფრთხილო თემაა, ამიტომ...დავრჩები მინდობილი იმ გამოცდილებას რომელიც ეკლესიას დაუგროვდა არსებობის 2000 წლის მანძილზე და ვფიქრობ რომ, მართმადიდებელი ადამიანი უნდა ისე უნდა იქცეოდეს როგორც მიღებულია მსოფლიო საკლესიო კრებებზე მიღებული გადაწყველილებებით და ხელმძღვანელობდეს ეკლესიური დოგმატიკის კრიტერიუმებით..,და თუ ეს ასე,მაშინ აქედან გამომდინარე აქტუალურად მიმაჩნია ის შეკითხვები რომელნიციც ნათლობას შეეხება და ისიც რომელზეც გააკეთა აქცენტი ძველმართმადიდებელმა. საინტერესო იქნება რას იტყვიან დანარჩენი ფორუმელები.
nanana - ეს არის ჩვენ მიერ შეკრებილი მასალა. მე როგორც მახსოვს და შევსწრებივარ, ასე აღესრულება და ანუ, ეს საკმარისი არ არის?
ნათლისღების საიდუმლოს შესრულების წესი:
ეკლესიის ისტორიის უძველეს დროში ნათლისღების საიდუმლო საეკლესიო წლის განსაზღვრულ დღეებში აღესრულებოდა, კერძოდ - დიდ დღესასწაულებზე. უფრო ხშირად მას (ნათლისღების საიდუმლოს) აღასრულებდნენ უდიდესი ქრისტიანული დღესასწაულის - წმინდა აღდგომის დროს, ამასთან ეს ხდებოდა საზეიმოდ, მორწმუნეთა შეკრებისას ტაძრებში. როგორც წესი, ნათლობას წინ უსწრებდა მოსანათლთა მომზადების - კათაკმევლობის ხანგრძლივი პერიოდი, რომელიც მრავალი თვე (ზოგჯერ კი - წლებიც) გრძელდებოდა, როცა მოსანათლნი საიდუმლოს მისაღებად ემზადებოდნენ, ტაძარში მოდიოდნენ და ეპისკოპოსის ან მღვდლის საუბრებს ისმენდნენ, რომლებშიც მათ ჭეშმარიტი სარწმუნოების საფუძვლები და ქრისტიანული ცხოვრების არსი განეცხადებოდათ.118 (118 ეკლესიაში ძველი დროიდანვე არსებობდა ნათლობისათვის მომზადების განსაკუთრებული წესი, რომელსაც ეწოდება კატეხიზაცია. იგი ბერძნული სიტყვაა და ნიშნავს „ზეპირ დარიგებას“, „დამოძღვრას“. ეს წესი ითვალისწინებდა ადამიანის სარწმუნოებრივ განათლებას, ეკლესიის სწავლა-მოძღვრების გათვითცნობიერებას, ზნეობრივი და სულიერი ცხოვრების საფუძვლებს, სახარების კითხვას, ლოცვების შესწავლას, მარხვების დაცვასა და საერთოდ, ეკლესიური ცხოვრების რიტმში ჩართვას.
ახალმოქცეულთა კატეხიზაციისათვის არსებობდა საგანგებო სახელმძღვანელო. ასეთ წიგნად I საუკუნიდანვე ცნობილია "დიდაქე" - "მოძღვრება თორმეტი მოციქულისა", ანუ კატეხიზმო (დიდაქეს შესახებ დაწვრილებით იხ. ე. ჭელიძე, "დიდაქე", "ეკლესია - სძალი უფლისა", თხ. 1990 წ.) დღესდღეობით კატეხიზმო წარმოადგენს ქრისტიანული მოძღვრების სახელმძღვანელოს, მოცემულს კითხვა-პასუხის სახით).
კათაკმეველნი, ანუ ის ადამიანები, რომლებიც ნათლობისათვის ემზადებოდნენ, განსაკუთრებულ კლასს შეადგენდნენ ძველი დროის ეკლესიაში - მათთვის ნებადართული იყო ღვთისმსახურებაზე დასწრება, მაგრამ ლიტურგიის დროს, სახარების წაკითხვისა და ქადაგების წარმოთქმის შემდეგ ისინი უნდა გასულიყვნენ ტაძრიდან (იმ დროიდანაა შემორჩენილი ღვთისმსახურებაში ლიტურგიკული ღაღადი: „კათაკმეველნო, განვედით! რომელნი კათაკმეველნი ხართ, განვედით!“), რადგან ევქარისტიის საიდუმლოში მონაწილეობა მხოლოდ მართალ მორწმუნეებს შეეძლოთ, რომლებიც ქრისტეს სისხლსა და ხორცს ეზიარებოდნენ. კათაკმეველთა დასამოძღვრავი საუბრები ვნების შვიდეულში მთავრდებოდა. დიდ პარასკევს, როგორც წესი, აღესრულებოდა „სატანისაგან განდგომა-განშორება“ და სარწმუნოების აღიარება („ხელშეკრულება ქრისტესთან“ - როგორც წმინდა იოანე ოქროპირი ამბობს), ხოლო დიდ შაბათს, მწუხრის ლიტურგიის შემდეგ, თვით ნათლისღების საიდუმლოც აღესრულებოდა. დღემდე, მართლმადიდებელი ეკლესიის სააღდგომო ღვთისმსახურებაში დარჩენილია კვალი თავდაპირველი დამოკიდებულებისა ნათლისღების საიდუმლოს წეს-განგებაზე: ესაა შუაღამისეული ლიტანიობა ტაძრის გარშემო, რომელიც ოდესღაც თეთრი სამოსით მოსილი და ხელში ანთებული სანთლებით მავალი ახლადმონათლულების მსვლელობა იყო ეკლესიისკენ, სადაც მათ სადღესასწაულო ღაღადით - „ქრისტე აღდგა!“ - ეგებებოდა სამღვდელოება და მორწმუნე ერი.
დღესდღეობით ნათლისღების საიდუმლო ნებისმიერ დროს შეიძლება შესრულდეს [ხსნილშიც და მარხვაშიც, დღისითაც და ღამითაც]. ბუნებრივია, რომ ნათლისღების საიდუმლო ვერ აღსრულდება მოსანათლის დაუსწრებლად, ანდა მისი გარდაცვალების შემდეგ.
ნათლისღების საიდუმლოს აღსრულებისას პირველი სამღვდელო მოქმედება არის მღვდლის მიერ მოსანათლზე ხელის დასხმა - დადება ნიშნად დაცვისა და კურთხევისა. ამ შემთხვევაში მოსანათლის თავზე დასხმული მღვდელმსახურის ხელი არის თვით ჩვენი უფლის იესო ქრისტეს ხელი, რომელიც ამიერიდან თავისი დაცვისა და მფარველობის ქვეშ იყვანს მასთან მოსულ ადამიანს. შემდეგ იკითხება ეგრეთწოდებული „შეფუცვის ლოცვები“, რომლებშიც ეკლესია მღვდლის სახით ღმერთის სახელით აღუკრძალავს ეშმაკსა და მის არაწმინდა სულებს მზაკვრობებისა და მანქანების მოწევნას მოსანათლზე და გარე-განაგდებს მათ.
შეფუცვის - შერისხვის ლოცვათა წაკითხვის შემდეგ, როცა ყრმა ხელში უკავიათ საკურთხევლისაკენ პირისახით მდგომთ (ხოლო თუკი მოსანათლნი მოზარდები არიან, მიმრქმელები მათ უკან დგანან), ისინი საპირისპირო მხარეს მიბრუნდებიან - დასავლეთისაკენ, რითაც სიმბოლურად გამოხატავენ ღმერთის მოწინააღმდეგე ძალებისაკენ პირისახით მიქცევას, და მღვდელმსახური ეკითხება მოსანათლსა და მიმრქმელებს: „განეშორები სატანასა და ყოველთა საქმეთა მისთა და ყოველთა ანგელოზთა (ეშმაკთა) მისთა და ყოველსა მსახურებასა მისსა და ყოველსა ამპარტავნებასა მისსა?“
რაზეც მოსანათლიცა და მიმრქმელებიც (ანდა, თუ ყრმა ჩვილია - მხოლოდ მიმრქმელები) პასუხობენ: „განვეშორები“. ასე მეორდება სამგზის.
შემდეგ მღვდელი კვლავ ეკითხება: „განეშორე სატანასა?“ - რაზეც მოსანათლი და მიმრქმელები პასუხობენ: „განვეშორე“, რაც ასევე სამგზის მეორდება.
„და შეჰბერე და ჰნერწყვე მას!“ - ამბობს ამის შემდეგ მღვდელი, და მიმრქმელები და მოსანათლი შეჰბერვენ და ჰნერწყვავენ თავიანთ წინ, თითქოსდა თავად ჩვენი ცხონების მტერს აფურთხებენ და განაგდებენო.
ამის შემდეგ მიმრქმელები და მოსანათლი კვლავ იბრუნებენ პირს აღმოსავლეთისაკენ - საკურთხევლისაკენ, რაც სიმბოლურად გამოხატავს მოქცევას ღმერთისაკენ: „შეუდგებია ქრისტესა?“ - ეკითხება მღვდელი, რაზეც მოსანათლი და მიმრქმელები (ან მხოლოდ მიმრქმელები) პასუხობენ: „შევუდგები“, რაც ასევე სამგზის მეორდება.
შემდეგ მღვდელი ეკითხება მოსანათლსა და მიმრქმელებს: „და გრწამსა იგი?“, რაზეც პასუხობენ: „მრწამს იგი, ვითარცა მეუფე და ღმერთი“.
ამის შემდეგ თავად მოსანათლი, ანდა მის მაგივრად - მიმრქმელები წარმოთქვამენ სარწმუნოების სიმბოლოს - მრწამსს - ჭეშმარიტი სარწმუნოების აღიარებას, რაც იმას მოწმობს, რომ მოსანათლი შეგნებულად ხდება მართლმადიდებელი ეკლესიის წევრი. ძალზე სასურველია, რომ ნათლიებმა სარწმუნოების სიმბოლო ზეპირად იცოდნენ (და საერთოდაც, ეს - ყოველი ქრისტიანის მოვალეობაა) და შეეძლოთ მისი წარმოთქმა ნათლისღების საიდუმლოს აღსრულებისას. სარწმუნოების სიმბოლოს წარმოთქმის შემდეგ მღვდელი სამგზის ეკითხება მოსანათლსა და მიმრქმელებს: „შედგომილხარ ქრისტესა?“, რაზეც ისინიც სამგზის პასუხობენ - „შევდგომილვარ!“
ამის შემდეგ მღვდლის სიტყვისამებრ - „და თაყვანის-ეცი მას!“ - მოსანათლი ან მიმრქმელი პირჯვარს გადაისახავს, ქედს იხრის საკურთხევლის მხარეს - თაყვანს სცემს უფალს და, ამასთან, ამბობს: „თაყვანის-ვსცემ მამასა და ძესა და წმიდასა სულსა, სამებასა ერთარსებასა და განუყოფელსა“. მთელი ამ ხნის განმავლობაში მოსანათლსა და მიმრქმელებს ხელში ანთებული სანთლები უკავიათ. მღვდლის ღაღადის შემდეგ: „კურთხეულ არს მეუფება, მამისა და ძისა და სულისა წმიდისა, აწ და მარადის და უკუნითი უკუნისამდე“, და მის მიერ საგანგებო კვერექსის წარმოთქმის შემდეგ, რომელიც, გარდა ტრადიციული ვედრებებისა, შეიცავს საგანგებო თხოვასაც იმ წყალთან დაკავშირებით, რომელშიც ნათლისღების საიდუმლო აღსრულდება, და თავად მოსანათლთან დაკავშირებითაც, ხდება წყლისა და ემბაზის კურთხევა.
ჩვილ ყრმათა ნათლობა, პრაქტიკაში, მათი სამგზისი შთაფლვით აღესრულება ემბაზში119 (119 ემბაზი სიმბოლურად მოასწავებს გამოქვაბულს, რომელშიც ქრისტეს სხეული იყო დასვენებული, წყალი მიწას, წყალში სამგზის ჩაძირვა-შთაფლვა ნიშნავს სიკვდილსა და აღდგომას იესო ქრისტესთან ერთად. სამჯერ ჩაძირვა ხდება წმინდა სამების პატივსაცემად და ქრისტეს სამი დღის განმავლობაში საფლავად დების ღირსახსოვრად („ბათუმის მართლმადიდებლური კატეხიზმო“, 2002 წ.).) - საგანგებო, მაღლა აწეულკიდეებიან დიდ, მრგვალ ჭურჭელში, რომელიც ნაკურთხი წყლით არის სავსე. ზრდასრულთა მონათვლა სასურველია სანათლავში - სპეციალურად მოწყობილ მომცრო აუზში მოხდეს, რომელშიც მთლიანად შეიძლება წყალში შთაეფლას ზრდასრული ადამიანი. ხოლო თუკი ტაძართან არ არის ამგვარი სანათლავი, მაშინ ნათლისღების საიდუმლო აღესრულება წყალის შთასხმით - ემბაზის გამოყენებით (თუმცა, რა თქმა უნდა, როგორც უკვე ვთქვით, მოზრდილთა ნათლობაც სასურველია მოხდეს სანათლავ აუზში, მათი სრული შთაფლვით წყალში).
ნათლობისათვის წყლის კურთხევის შემდეგ ამ წყალს ნაკურთხ ზეთს სცხებენ, მერმე კი - თავად მოსანათლის ცხებაც ხდება. ნაკურთხი ზეთი არის განკურნვისა და სიჯანსაღის, სიმრთელის, ღმერთთან შერიგებისა და მშვიდობის სიმბოლო. და ბოლოს, დგება ნათლისღების საიდუმლოს ყველაზე მთავარი მომენტი: მოსანათლს სამგზის შთაფლავენ - ჩაძირავენ მთლიანად წყალში. ამის აღსრულებისას, მღვდელი წარმოთქვამს სიტყვებს: „ნათელს იღებს მონა (ან მხევალი) ღმრთისა (სახელი), სახელითა მამისათა, ამინ. და ძისათა, ამინ. და სულისა წმიდისათა, ამინ. აწდა მარადის და უკუნითი უკუნისამდე, ამინ“. ამ დროსვე ნათლია-მიმრქმელი (სასურველია იმავე სქესისა, რაც მოსანათლია) ხელში იღებს ტილოს (ზეწარს) და ემზადება თავისი ნათლულის ასაყვანად - მისარქმელად (აქედანაა სიტყვა „მიმრქმელი“) ემბაზიდან. შემდეგ მონათლულს გულზე ჯვარს ჰკიდებენ - ქრისტეს ეკლესიისადმი კუთვნილების ნიშანს [ნათლობის ჯვარი უმჯობესია შევინახოთ და სხვა ნაკურთხი ჯვარი ვატაროთ]. ნათლისღებას მოსდევს მირონცხების საიდუმლო.
დისპუტი საეკლესიო ცხოვრების სხვადასხვა ასპექტებზე
